



काठमाडौँ । ‘मेरो कक्षामा सबैसँग फोन छ, त्यसो भए मसँग किन छैन ?’ धेरैजसो आमाबाबुले दैनिक सुन्ने प्रश्न । बच्चाहरू आफ्ना साथीहरू जस्तै ग्याजेटहरू प्रयोग गर्न चाहन्छन्, जबकि आमाबाबुले आफ्ना बच्चाहरूको शिक्षा र मानसिक स्वास्थ्य स्मार्टफोनले प्रभावित नहोस् भनी सुनिश्चित गर्न चाहन्छन् । यसैबीच, एक प्रमुख अध्ययनले यो बहसलाई नयाँ मोड दिएको छ ।

संयुक्त राज्य अमेरिकामा हजारौं बच्चाहरूको मानसिक र संज्ञानात्मक विकासको अध्ययन (किशोर मस्तिष्क संज्ञानात्मक विकास अध्ययन) ले १२ वर्षको उमेरभन्दा पहिले स्मार्टफोन प्रयोग गर्न थाल्ने बच्चाहरूले निद्रा समस्या, तौल बढ्ने र चिन्ता वा डिप्रेसनको लक्षणहरू अनुभव गर्ने सम्भावना बढी हुने पत्ता लगाएको छ । अध्ययनले फोन नै कारण हो भनेर विशेष रूपमा उल्लेख नगरे पनि, फोनमा प्रारम्भिक पहुँचले बच्चाहरूको दैनिक दिनचर्यालाई बिस्तारै बाधा पुर्याएको उल्लेख छ ।

१२ वर्ष मुनिका बच्चाहरू राति अबेरसम्म स्मार्टफोनमा घण्टौं स्क्रोल गर्न बिताउँछन्, जसले गर्दा उनीहरूको निद्रामा असर पर्छ । अत्यधिक स्क्रिन समयले उनीहरूको बाहिरी गतिविधि समय घटाउछ । थप रूपमा, समूह च्याट, तुलनात्मक पोस्टहरू, र सामाजिक सञ्जालमा सूचनाहरूले पनि उनीहरूको भावनात्मक विकासमा बाधा पुर्याइरहेका छन् ।

अध्ययनका अनुसार, स्मार्टफोनहरू नराम्रो होइनन्, बरु, गलत उमेरमा बच्चाहरूलाई दिनुले जोखिम निम्त्याउने उल्लेख छ । १२ वर्ष मुनिका बच्चाहरूमा आत्म-नियन्त्रण र भावनात्मक सन्तुलनको भावना विकास भइरहेको हुन्छ । यदि उनीहरूले चाँडै फोन पाए भने यी सीपहरू पूर्ण रूपमा विकास हुनबाट रोकिने अध्ययनले उल्लेख गरेको छ ।
धेरै अभिभावकहरूले सुरक्षा र सञ्चारको लागि फोन दिनु आवश्यक ठान्छन् । यद्यपि, अध्ययनले आधारभूत कलिङ फोन वा बच्चाहरूको स्मार्टवाच यी आवश्यकताहरूको लागि राम्रो विकल्प भएको सुझाव दिएको छ । यी उपायहरूले बच्चाहरूलाई सामाजिक सञ्जाल र ध्यान भंग गर्ने एपहरूबाट टाढा राख्छन् । अध्ययनले बच्चाहरुलाई अलि ढिला स्मार्टफोन दिइयो भने, उनीहरुको भावनात्मक रूपमा सन्तुलित र आत्मविश्वासी बन्न सक्ने सुझाव दिएको छ ।



