माघ १३ गते, २०८२ मा प्रकाशित
काठमाडौँ । यो हप्ता जापानका पाण्डा प्रेमीहरूका लागि भावनात्मक रहेको छ । टोकियोको उएनो चिडियाखानाका अन्तिम दुई पाण्डा, जुम्ल्याहा शाओ शाओ र लेई लेई, जनवरी २७ मा चीन फर्कदैछन् । यी पाण्डाहरू चीनको स्वामित्वमा छन् ।
आइतबार, तिनीहरूलाई चिडियाखानामा अन्तिम पटक सार्वजनिक रूपमा प्रदर्शन गरिएको थियो । हजारौं मानिसहरू अन्तिम पटक पाण्डाहरू हेर्न आएका थिए । चिडियाखानाले प्रत्येक आगन्तुकको लागि केवल एक मिनेट छुट्याएको थियो । यसको बावजुद, मानिसहरू पाण्डा-थीम भएका खेलौनाहरू लिएर, आफ्नो नाम बोलाउँदै र आफ्नो मोबाइल फोनबाट फोटो र भिडियो खिचाउँदै आएका थिए । धेरै मानिसहरू टिकट नभए पनि चिडियाखानामा आएका थिए ।
उनीहरूको प्रस्थानसँगै, जापान लगभग ५० वर्षमा पहिलो पटक पाण्डा बिना हुनेछ । जापान र चीनबीचको बिग्रँदै गएको सम्बन्ध उनीहरूको प्रस्थानको प्रमुख कारण मानिन्छ । हालका महिनाहरूमा टोकियो र बेइजिङबीचको सम्बन्धमा तनाव बढेको छ । ताइवान विरुद्धको कुनै पनि चिनियाँ कारबाहीले जापानी हस्तक्षेप निम्त्याउन सक्छ भन्ने जापानी प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीको भनाइबाट चीन क्रोधित छ ।
टोकियो महानगरीय सरकारको नयाँ पाण्डा पठाउन अनुरोधको बाबजुद, चीनले उएनो चिडियाखानामा पाण्डा पठाउने हाल कुनै योजना नभएको स्पष्ट पारेको छ ।
जापानमा पाण्डा कूटनीति पहिले राजनीतिसँग भिडिसकेको छ । २०११ को भूकम्प र सुनामी पछि सेन्डाई शहरमा पाण्डाहरू ल्याउने योजना २०१२ मा क्षेत्रीय विवादका कारण रद्द गरिएको थियो । शाओ शाओ र लेई लेईको जन्म २०२१ मा उएनो चिडियाखानामा भएको थियो । चीनले अन्य देशहरूलाई पाण्डाहरू उधारो दिन्छ तर विदेशमा जन्मेका बच्चाहरूको लागि पनि स्वामित्व कायम राख्छ ।
जापानी वेब इन्जिनियर ताकाहिरो ताकाउजीले आफ्नो जीवन पाण्डाहरूको वरिपरि बिताएका छन् । उनले १५ वर्षअघि उएनो चिडियाखानामा तिनीहरूलाई अवलोकन गर्न थालेका थिए । त्यसबेलादेखि, उनी दैनिक चिडियाखाना भ्रमण गर्दै आएका छन् र १ करोडभन्दा बढी पाण्डाका तस्बिरहरू खिचेका छन् ।
आफ्नो अन्तिम भ्रमणको क्रममा, उनले एक मिनेटमा लगभग ५ हजार तस्बिरहरू खिचे । घर फर्केपछि, उनले तिनीहरूलाई आफ्नो ब्लग ‘एभरी डे पाण्डा’ मा अपलोड गरे । ताकाउजी भन्छन्- ‘मैले तिनीहरूलाई जन्मदेखि नै हेरेको छु । तिनीहरू मेरा बच्चाहरू जस्तै हुन् । मैले कहिल्यै कल्पना पनि गरेको थिइनँ कि पाण्डाहरू जापानबाट गायब हुनेछन् ।’
चीनले पहिलो पटक १९७२ मा जापानमा पाण्डाहरू आयात गर्यो । यो उपहारले दुई देशहरू बीचको कूटनीतिक सम्बन्धको सामान्यीकरणको प्रतीक थियो ।
कालो र सेतो पाण्डाहरू चाँडै जापानमा अत्यन्त लोकप्रिय भए, र त्यसपछिका दशकहरूमा आगमनहरूलाई राष्ट्रिय ताराको रूपमा व्यवहार गरियो । पाण्डाहरू लामो समयदेखि चीनको कूटनीतिको एक हिस्सा रहेका छन् । १९७० को दशकमा, चीनले संयुक्त राज्य अमेरिका, फ्रान्स, बेलायत र जर्मनी जस्ता देशहरूलाई पाण्डा उपहार दियो ।
१९८० को दशक पछि, चीनले उपहारको सट्टा भाडा प्रणाली लागू गर्यो, जस अन्तर्गत विदेशी चिडियाखानाहरूले संरक्षण र अनुसन्धानको लागि शुल्क तिर्छन् । जापानमा पाण्डाहरू भावनात्मक मात्र होइनन् तर आर्थिक सम्पत्ति पनि हुन्। उएनो क्षेत्रमा पाण्डासँग सम्बन्धित व्यापार व्याप्त छ, पसलहरू, स्टेशनहरू र डिपार्टमेन्ट स्टोरहरूले पाण्डा-थीम भएका सामानहरू बेच्छन् ।
कान्साई विश्वविद्यालयका प्रोफेसर एमेरिटस कात्सुहिरो मियामोतोका अनुसार, यदि उएनो चिडियाखानामा पाण्डाहरू नहुदा जापानले वार्षिक कम्तिमा लगभग ८५ अर्ब डलर को आर्थिक नोक्सान भोग्न सक्छ । उनले यसको प्रभाव चिडियाखानामा मात्र सीमित नहुने, तर होटल, रेस्टुरेन्ट, क्याफे र स्मारिका पसलहरूमा पनि फैलिनेछ । यसको उदाहरण २००८ मा देखियो । त्यस वर्ष पाण्डा लिङ लिङको मृत्युपछि, उएनो चिडियाखाना एक वर्षको लागि पाण्डाविहीन रह्यो । त्यो आर्थिक वर्षमा, चिडियाखानामा आउने आगन्तुकहरूको संख्या ६० वर्षमा पहिलो पटक ३० लाखभन्दा कम भयो ।
#arghakhanchicom #arghakhanchidotcom #जापान #जुम्ल्याहा_पाण्डा #भावनात्मक_बिदाई #चीन #WildlifeNews #GlobalNews #NepalNews
अन्य समाचारहरु
