नेपाली काँग्रेसको ‘ग्राण्ड रिफर्म’

नेपाली काँग्रेसका सभापति गगन थापाले पार्टीभित्र व्यापक शुद्धीकरण र संरचनात्मक परिवर्तनका लागि ‘ग्रान्ड रिफर्म’ (वृहत सुधार) को योजना अघि सार्नुभएको छ । २०८२ फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको परिणामको नैतिक जिम्मेवारी लिँदै दिनुभएको राजीनामा केन्द्रिय समितिले अस्वीकृत गरेपछि सभापति थापाले अबको यात्रा महाधिवेशन र पार्टी पुनर्जागरणतर्फ केन्द्रित हुने उद्घोष गर्नुभएको हो । उहाँले निर्वाचनको हारको जिम्मेवारी लिँदै आफू ‘टिमको क्याप्टेन’ भएको नाताले जवाफदेहिताबाट नभाग्ने स्पष्ट पार्नुभयो ।

राजीनामा, जवाफदेहिता र केन्द्रिय समितिको निर्णय
सभापति थापाले निर्वाचन परिणाम लगत्तै उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मासमक्ष बुझाउनुभएको राजीनामाका सम्बन्धमा बोल्दै यो कुनै हतास मानसिकता नभई राजनीतिक जवाफदेहिताको कसी भएको बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘म यो टिमको क्याप्टेन हुँ र मेरो नेतृत्वमा हामी निर्वाचनमा गएका हौँ, त्यसैले हारको जिम्मेवारी मैले लिनुपर्छ भन्ने मेरो दृढ निष्कर्ष थियो ।’
यद्यपि, केन्द्रिय समितिले विशेष महाधिवेशनबाट आएको नेतृत्वले नै बाँकी जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने निर्णय गरेपछि उहाँले समितिको निर्णयलाई सम्मान गर्दै नयाँ अध्यायको प्रारम्भ भएको घोषणा गर्नुभयो । थापाले अब राजीनामाको अध्याय समाप्त भएको र पार्टीलाई १५ औँ महाधिवेशनतर्फ डो¥याउने जिम्मेवारी आफ्नो काँधमा आएको बताउनु भयो ।

सङ्घीय प्रतिपक्षको भुमिका र राष्ट्रिय राजनीति
निर्वाचनपछि नेपाली काँग्रेसले प्राप्त गरेको सङ्घीय प्रतिपक्षको भुमिकालाई सभापति थापाले विशिष्ट जिम्मेवारीका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो । उहाँले नयाँ सरकार गठन गर्ने म्याण्डेट पाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई बधाई दिँदै काँग्रेसले रचनात्मक प्रतिपक्षको भुमिका निर्वाह गर्ने प्रतिज्ञा गर्नुभयो ।
‘सरकारको गति बढाउन हाम्रो दबाब र प्रोत्साहन रहन्छ, तर देशलाई कुनैपनि हालतमा दुर्घटनामा पर्न दिँदैनौँ ।’ उहाँले भन्नुभयो ।
थापाले लोकतन्त्रका आधारभुत मूल्य, प्रेस स्वतन्त्रता र न्यायपालिकाको स्वायत्ततामा कुनै सम्झौता नहुने र काँग्रेसले ‘भिजिलेन्ट’ (शतर्क) भएर पहरेदारी गर्ने स्पष्ट पार्नुभयो ।

२०४६ पछिका भ्रष्टाचार काण्ड र सम्पती छानबिनको माग
सुशासनका सन्दर्भमा सभापति थापाले आक्रामक प्रश्ताव अघि सार्नुभएको छ । उहाँले २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि सार्वजनिक पदमा बसेका सबै व्यक्तिको सम्पती छानबिन गर्न उच्चस्तरीय आयोग गठन गर्नुपर्ने माग गर्नुभयो ।
‘गलत ढङ्गले आर्जन गरिएको सम्पती जफत गरिनुपर्छ, यो हाम्रो प्रतिज्ञा पत्रको मुख्य बुँदा हो ।’ उहाँले भन्नुभयो ।
गिरीबन्धु, ललिता निवास, वाइडबडी जस्ता चर्चित प्रकरणकहरू अब सार्वजनिक खपतको विषय मात्र नभई‘दूधको दूध पानीको पानी’ हुनुपर्ने र दोषीले सजाय पाउनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो । उहाँले नयाँ सरकारले यस्ता काण्डहरूको निष्पक्ष अनुसन्धान गरेमा काँग्रेसको पूर्ण साथ रहने प्रतिवद्धता समेत व्यक्त गर्नुभयो ।

संविधान संशोधन र राष्ट्रिय सहमतिको पहल
संविधानका आधारभुत पिलरहरूलाई नचलाई सुशासन र प्रभावकारिताका लागि संविधान संशोधन गर्नुपर्ने प्रश्ताव थापाले राख्नुभएको छ । यसका लागि काँग्रेसले एक वरिष्ठ नेताको संयोजकत्वमा विज्ञहरू सम्मिलित समिति बनाउने र उक्त समितिले पार्टीभित्र, संसदका दलहरू र संसद् बाहिरका शक्तिहरूसँग समेत छलफल गरी राष्ट्रिय सहमति निर्माण गर्ने योजना सुनाउनु भयो । समावेशीकरण, सामाजिक न्याय र युवाको अधिकारलाई अझ सुदृढ बनाउँदै संविधानलाई समयसापेक्ष परिमार्जन गर्न काँग्रेसले नेतृत्वदायी भुमिका खेल्ने उहाँको दाबी छ ।

पार्टीको ‘ग्राण्ड रिफर्म’ः शुद्धीकरण र पुनर्जागरण
पार्टीको आन्तरिक जीवनका बारेमा बोल्दै थापाले काँग्रेसमा अब ‘सानो सुधार होइन, ग्राण्ड रिफर्म’ चाहिएको बताउनु भयो । उहाँले सत्ताका लागि गरिने सिद्धान्तहीन सम्झौता र राज्यशक्तिको दुरुपयोग जस्ता ‘मैला पातहरू’ अब हटाउनुपर्ने बेला आएको उल्लेख गर्नुभयो । पार्टीको भद्दा संरचनाले यसको मौलिकता थिचिएको भन्दै उहाँले चार पुस्ताको विविधतालाई काँग्रेसको शक्तिमा बदल्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो । पार्टीलाई केवल ‘इलेक्सन मेसिन’ मात्र नबनाई एक जीवन्त सामाजिक आन्दोलनका रूपमा पुनर्जागृत गर्ने उहाँको सङ्कल्प छ ।

डिजिटल सदस्यता र ‘ल्याटरल इन्ट्री’ को व्यवस्था