मदन नेपालीः रातभर फिल्म देख्ने बालकदेखि सफल सम्पादकसम्मको यात्रा

काठमाडौं, ३० जेठ । कर्णालीका विकट पहाडहरूमा जन्मिएका धेरै सपनाहरू अभाव, अवसरको कमी र परिस्थितिको भारी बोकेर हराउने गर्छन्। तर केही सपनाहरू यस्ता पनि हुन्छन्, जसले संघर्षलाई नै आफ्नो शक्ति बनाउँछन्। यस्तै एउटा नाम हो – मदन नेपाली।

वि.सं २०५८ जेठ १० गते जुम्लाको साविक देपालगाउँ गाविस ९हाल –५० मा आमा पदमसिला नेपाली र बुबा पदमलाल नेपालीको जेठो सन्तानका रूपमा जन्मिएका मदनको बाल्यकाल कर्णालीको सुन्दर प्रकृतिसँगै बित्यो। आर्थिक रूपमा सम्पन्न परिवार नभए पनि परिवारको माया र साथले उनलाई कहिल्यै अभावको अनुभूति हुन दिएन।

सानैदेखि उनको संसार अरू बालबालिकाको भन्दा फरक थियो। कसैले खेलौना माग्थे, कसैले नयाँ कपडा। तर मदन फिल्मको पर्दाभित्रको संसार बुझ्न चाहन्थे। गाउँका केटाकेटी जम्मा गरेर आफैं निर्देशक, आफैं नायक बन्थे। बजारमा नयाँ गीत आयो भने त्यसको दृश्य आफ्नै कल्पनामा उतार्थे। रेडियोमा गीत बज्नासाथ उनको मनमा कथा जन्मिन्थ्यो। रातभर निद्रा हराएर उनी फिल्मका दृश्यहरू कोर्थे।

विद्यालयमा उनी कथा, कविता र सिर्जनाका लागि चिनिन्थे। साथीहरूका बीचमा घुलमिल हुने उनको स्वभावले जहाँ गए पनि आफ्नै संसार बनाइदियो। तर उनको वास्तविक संघर्ष भने सपनालाई यथार्थमा बदल्ने यात्रामा सुरु भयो।

जुम्लामा प्रतिभाको कमी थिएन, तर अवसरको खडेरी थियो। उनले लेखेका कथाहरू थिए, अभिनय गर्ने इच्छा थियो, तर लगानी गर्ने कोही थिएन। त्यसैले उनले आफ्नै कथामा साथीहरूलाई नायक बनाए, आफैंले निर्देशन गरे, आफैंले दौडधूप गरे। कहिलेकाहीँ छायांकन सकिन्थ्यो, तर सम्पादनका लागि पैसा नहुँदा काम रोकिइहाल्थ्यो। त्यही पीडाले उनको मनमा एउटा अठोट जन्मायो( “यदि कसैले मेरो सपना पूरा गरिदिँदैन भने म आफैं सिक्छु।”

एसईई र प्लस टु पूरा गरेपछि उनले साथीहरूसँग मिलेर ‘कचहरी’ चलचित्र निर्माण गरे। करिब १८ लाख रुपैयाँ लगानी भएको त्यो चलचित्रमा उनले कर्णालीको वास्तविक कथा बोल्ने प्रयास गरेका थिए। तर फिल्म बनेपछि उनले अर्को कठोर सत्य बुझे( चलचित्र बनाउनु भन्दा कठिन त्यसलाई पूरा गर्नु रहेछ। लगानी उठाउन कर्णालीका विभिन्न ठाउँमा च्यारिटी शो गर्नुपर्‍यो। थोरै रकम फिर्ता आयो, तर सपना अझै अधुरै थियो।

त्यसपछि उनले पढाइसँगै सीप सिक्ने निर्णय गरे। घरपरिवारको सपना थियो(छोरो डाक्टर बनोस्। तर मदनको सपना थियो— कलाकार बनूँ, सिर्जनाकर्मी बनूँ। जब उनले भिडियो सम्पादन सिक्ने कुरा घरमा राखे, धेरैले प्रश्न गरे, “यसको भविष्य के छरु” कसैले साथ दिएनन्। तर उनले हार मानेनन्। धेरै सम्झाइबुझाइपछि परिवारलाई राजी गराए र काठमाडौं आएर ‘मायाँ एनिमेसन एकेडेमी’ मा भिडियो सम्पादन सिक्न थाले।

त्यो समय उनको जीवनको सबैभन्दा कठिन अध्याय थियो।

कम्प्युटर थिएन। पैसा थिएन। भविष्यको कुनै निश्चितता थिएन।

अरू विद्यार्थी कक्षा सकिएपछि घर फर्कन्थे। मदन भने बिहान ६ बजेदेखि एकेडेमीको ल्याबमा बस्न पुग्थे। कहिलेकाहीँ दिउँसो २ बजेसम्म केही नखाई कम्प्युटर अगाडि अभ्यास गरिरहन्थे। पेटमा भोक हुन्थ्यो, तर मनमा सपना अझ ठूलो थियो।

उनी त्यो समय सम्झिँदै भन्छन्(“सबैजना खाना खान जान्थे, म भने कम्प्युटरमै बसिरहन्थेँ। किनकि मलाई थाहा थियो, मेरो लागि समय नै पूँजी हो। घरबाट धेरै माग्ने अवस्था थिएन। त्यसैले आफूले सक्दो मेहनत गर्नुपर्थ्यो। आज म जहाँ छु, त्यो भोक, त्यो संघर्ष र त्यो विश्वासकै कारण छु।”

सायद यहीँनेर मदन अरूभन्दा फरक देखिन्छन्।

किनकि उनले अभावलाई बहाना बनाएनन्, प्रेरणा बनाए।

आज उनी हजारौं भिडियो सम्पादन गरिसकेका छन्। हजारौँ फेसबुक ब्यानर, पोस्टर, म्युजिक भिडियो, फिल्म, म्यागजिन डिजाइन, पुस्तक लेआउट र कम्पनी लोगोमा उनको सिर्जनशीलता देख्न सकिन्छ। “माई लभ क्रियसन” मार्फत उनी निरन्तर सिर्जनामा सक्रिय छन्।

तर उनको सफलताको कथा मात्र भिडियो सम्पादनको कथा होइन। यो एउटा गाउँको केटाको कथा हो, जसले सपनालाई पैसा नभएर मर्न दिएन। यो त्यो युवाको कथा हो, जसले भोक सहेर सीप सिक्यो। यो त्यो कलाकारको कथा हो, जसले असफलतालाई अन्तिम गन्तव्य होइन, सफलताको पहिलो खुड्किलो ठान्यो।

आज पनि जब उनी कम्प्युटरको स्क्रिन अगाडि बसेर कुनै भिडियो सम्पादन गरिरहेका हुन्छन्, सायद उनको मनमा जुम्लाको त्यो सानो बालक जीवितै छ(जो रेडियोमा गीत सुनेर कथा बनाउँथ्यो, आफैंलाई नायक कल्पना गर्थ्यो र एक दिन आफ्नो सपना पूरा गर्ने अठोट गर्थ्यो।

किनकि केही मानिसहरू सफलता पाएर ठूलो बन्दैनन्, संघर्षलाई जितेर ठूलो बन्छन्।

मदन नेपाली त्यही संघर्षको अर्को नाम हुन्। मदन आफैंमा कुशल कलाकार पनि हुन् ।