
-केशव पन्थी / अर्घाखाँची डटकम।
अर्घाखाँची, साउन २ । जीवनमा आइपर्ने कठिनाइलाई अवसरमा बदल्न सक्ने व्यक्तिहरू समाजका लागि प्रेरणाका स्रोत बन्छन्। अर्घाखाँचीको सन्धिखर्कमा विगत ३४ वर्षदेखि ‘हिमाली चाउचाउ उद्योग’ सञ्चालन गर्दै आउनुभएकी ५० वर्षीया रमा खत्री त्यस्तै संघर्षशील र प्रेरणादायी महिला उद्यमी हुनुहुन्छ। उहाँको जीवन केवल एउटा उद्योग सञ्चालनको कथा होइन, पीडा, जिम्मेवारी, मातृत्व, आत्मनिर्भरता र अदम्य साहसको जीवन्त इतिहास हो।

केवल २६ वर्षको उमेरमै श्रीमान गुमाउनु रमा खत्रीको जीवनको सबैभन्दा ठूलो पीडा बन्यो। त्यसपछि तीन साना छोरीको पालनपोषण, शिक्षा, घरपरिवारको सम्पूर्ण जिम्मेवारी र आर्थिक व्यवस्थापनको भार एक्लै उहाँको काँधमा आयो। त्यो अवस्था जुनसुकै व्यक्तिका लागि कठिन थियो। तर उहाँले परिस्थितिसँग हार मान्नुभएन। बरु दुःखलाई नै आफ्नो शक्ति बनाउँदै जीवनसँग निरन्तर संघर्ष गर्नुभयो।


श्रीमानको निधनपछि धेरैले भविष्यबारे चिन्ता व्यक्त गरे। तर रमा खत्रीले निराशा रोज्नुभएन। आफ्नै मेहनत, आत्मविश्वास र दृढ इच्छाशक्तिको बलमा सञ्चालनमा रहेको हिमाली चाउचाउ उद्योगलाई निरन्तर अगाडि बढाउनुभयो। बिहानदेखि साँझसम्म उद्योगमै खटिँदै उत्पादन, व्यवस्थापन, बजार विस्तार र ग्राहकको विश्वास कायम राख्ने जिम्मेवारी उहाँले आफैं सम्हाल्नुभयो। समयसँगै उद्योगले स्थानीय बजारमा आफ्नै पहिचान स्थापित गर्न सफल भयो।
उद्योगबाट आएको आम्दानीकै आधारमा उहाँले तीनै छोरीलाई गुणस्तरीय शिक्षा दिलाउनुभयो। आर्थिक अभावका कारण छोरीहरूको पढाइमा कुनै सम्झौता गर्नुभएन। आज तीनै छोरीको विवाह सम्पन्न भइसकेको छ र उनीहरू आफ्ना–आफ्ना परिवारमा सुखी जीवन बिताइरहेका छन्। आफूले भोगेको दुःख छोरीहरूले भोग्न नपरोस् भन्ने एउटै संकल्पले उहाँलाई वर्षौंसम्म निरन्तर अघि बढाइरह्यो।

“जीवनमा धेरै दुःख आए, धेरै पटक आँसु पनि बगाएँ। तर कहिल्यै हार मान्ने सोच आएन। आफ्ना छोरीहरूको भविष्य सम्झेर निरन्तर काम गरिरहेँ। आज उनीहरू आफ्नै परिवारमा खुसी छन्, यही मेरो सबैभन्दा ठूलो सफलता हो,” रमा खत्री भावुक हुँदै भन्नुहुन्छ।
५० वर्षको उमेरमा पनि उहाँ विश्राम लिनुभएको छैन। अहिले पनि दैनिक रूपमा उद्योगमै सक्रिय रहँदै उत्पादन र व्यवस्थापनको काममा व्यस्त हुनुहुन्छ। उहाँका अनुसार मेहनत, अनुशासन र आत्मविश्वास नै सफलताको सबैभन्दा ठूलो आधार हुन्। “काम नै जीवनको ऊर्जा हो,” उहाँको विश्वास छ।

रमा खत्रीको उद्योगले हाल तीन जनालाई नियमित रोजगारी समेत प्रदान गरिरहेको छ। आफ्नै जिल्लामा उत्पादन गर्दै स्थानीयलाई रोजगारी सिर्जना गर्नु उद्योगको अर्को महत्वपूर्ण सामाजिक योगदान हो। सानो उद्योग भए पनि यसले स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्दै आएको छ।

स्थानीयवासीका अनुसार रमा खत्री मेहनती, इमानदार र संघर्षशील महिला उद्यमीका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ। अनेकौँ कठिनाइबीच पनि उद्योगलाई निरन्तर सञ्चालन गर्दै आउनु आफैंमा उदाहरणीय उपलब्धि भएको उनीहरू बताउँछन्। राज्यले यस्ता संघर्षशील महिला उद्यमीलाई थप प्रोत्साहन, सहुलियत र सम्मान प्रदान गर्नुपर्ने उनीहरूको धारणा छ।
नेपालमा श्रीमान गुमाएपछि धेरै महिलाले आर्थिक र सामाजिक संकटको सामना गर्नुपर्ने यथार्थ अझै कायम छ। तर रमा खत्रीले त्यही पीडालाई शक्तिमा बदल्दै आत्मनिर्भर बन्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गर्नुभएको छ। उहाँको जीवनले महिलालाई परिस्थितिसँग हार नमान्न, आफ्नै खुट्टामा उभिन र निरन्तर मेहनत गर्न प्रेरणा दिन्छ।

वैदेशिक रोजगारीप्रतिको आकर्षण बढिरहेको वर्तमान समयमा आफ्नै जन्मथलोमा उद्योग सञ्चालन गरी परिवार धान्नु, छोरीहरूको भविष्य सुरक्षित गर्नु र अरूलाई रोजगारी दिन सफल हुनु रमा खत्रीको उल्लेखनीय उपलब्धि हो। उहाँको संघर्षले एउटा सन्देश दिन्छ—परिश्रम, धैर्य, आत्मविश्वास र दृढ संकल्प भए जीवनका कठिनभन्दा कठिन मोड पनि पार गर्न सकिन्छ।
रमा खत्रीको ३४ वर्ष लामो उद्यमशील यात्रा आज अर्घाखाँचीको मात्र होइन, समग्र नेपाली समाजका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। कठिनाइबाट भाग्ने होइन, त्यसको सामना गर्दै अघि बढ्ने साहस नै सफलताको आधार हो भन्ने सन्देश उहाँले आफ्नै जीवनबाट स्थापित गर्नुभएको छ।




