फाइनलमा १२औ पटक युराेप र ल्याटिन अमेरिकी देश भिडदैँ, यस्ता छन राेचक कुरा

काठमाडौं, ३ साउन । स्पेन र अर्जेन्टिनाबीचको फुटबल विश्वकपको फाइनल खेल आज राति हुदैँछ  ।

यो प्रतियोगिताको ९६ वर्षे फिफा विश्वकपको इतिहासमा २३औँ फाइनल खेल हुनेछ।

अन्तिम खेल न्युयोर्कस्थिति न्यु जर्सी रंगशाला खेलिनेछ । जहाँ ८० हजार धेरै दर्शकको दर्शनको अपेक्षा गरिएको छ । लियोनेल मेस्सीको कप्तानीमा अर्जेन्टिनाले लगातार दोस्रो पटक फाइनलमा स्थान पक्का गरेको छ। यता, स्पेन सन् २०१० पछि पहिलो पटक उपाधि भिडन्तमा छ।

अर्जेन्टिना चौथो पटक फिफाको उपाधि जित्ने लक्ष्यका साथ मैदानमा उत्रिनेछ, यो भन्दा अगाडि सन् १९७८, १९८६ र २०२२ मा च्याम्पियन बनिसकेको गौरवशाली इतिहास रहेको छ ।

युरोप र ल्याटिन अमेरिकाका टोलीहरूबीच फाइनल खेल हुन लागेको यो १२औँ पटक हो। यी दुई महादेशका टोलीहरू बीच भएका अघिल्ला ११ वटा फाइनलमध्ये ल्याटिन अमेरिकी टोलीहरूले ८ पटक उपाधि जितेका छन् भने युरोपेली टोलीहरूले मात्र ३ पटक जित हासिल गर्न सकेका छन्।

अर्को एउटा ऐतिहासिक तथ्याङ्कले पनि अर्जेन्टिनाको पक्षमा सङ्केत गर्छ। यसअघि युरोप बाहिर ११ वटा विश्वकप आयोजना भइसकेका छन्, तीमध्ये नौ वटामा ल्याटिन अमेरिकी टोलीहरू च्याम्पियन बनेका छन् भने युरोपेली टोलीहरूले मात्र दुई पटक उपाधि जितेका छन्।

यद्यपि, यसले स्पेनको दाबीलाई कमजोर बनाउँदैन। युरोप बाहिर विश्वकप जित्ने दुई युरोपेली टोलीमध्ये स्पेन एक हो, उनीहरूले दक्षिण अफ्रिकामा आयोजित सन् २०१० को विश्वकपमा उपाधि जितेका थिए।

सन् १९३० देखि २०२२ सम्म आयोजित २२ वटा विश्वकपमा युरोप र ल्याटिन अमेरिकाका टोलीहरू मात्र च्याम्पियन बनेका छन्। युरोपले पाँच राष्ट्रमार्फत १२ पटक उपाधि जितेको छ भने ल्याटिन अमेरिकाले तीन राष्ट्रमार्फत १० पटक उपाधि हात पारेको छ। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा ९६ वर्षको अवधिमा एसिया, अफ्रिका वा उत्तर अमेरिकाको कुनै पनि टोली विश्व च्याम्पियन बन्न सकेको छैन।

images

हालसम्म युरोपबाहिर ११ वटा विश्वकप आयोजना भइसकेका छन्। यसमा ल्याटिन अमेरिकी टोलीहरू ९ पटक च्याम्पियन बनेका छन् भने युरोपेली टोलीहरूले मात्र २ पटक उपाधि जितेका छन्। युरोपबाहिर आयोजित विश्वकपमा उपाधि जित्ने युरोपेली टोलीहरूमा स्पेन (२०१०) र जर्मनी (२०१४) मात्र पर्दछन्।

अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जित्नबाट मात्र एक कदम टाढा छ। टोलीले सन् २०२२ मा कतारमा आफ्नो तेस्रो विश्वकप जितेको थियो। यदि यसले न्यु जर्सीमा स्पेनलाई पराजित गर्दै उपाधि रक्षा गर्न सफल भयो भने सन् १९६२ यता लगातार दुई पटक विश्वकप जित्ने पहिलो टोली बन्नेछ।

images

हालसम्म दुईवटा देशले मात्र सफलतापूर्वक आफ्नो विश्वकप उपाधि रक्षा गरेका छन्। इटालीले सन् १९३४ र १९३८ मा लगातार दुईपटक उपाधि जितेको थियो भने ब्राजिलले सन् १९५८ र १९६२ मा यस्तै उपलब्धि हासिल गरेको थियो।

स्पेनले सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा आफ्नो एकमात्र विश्वकप जितेको थियो। अब, उसँग दोस्रो उपाधि जित्ने र साथै युरोपबाहिरको भूमिमा ल्याटिन अमेरिकाको लामो समय देखिको वर्चस्वलाई चुनौती दिने अवसर छ।

images

स्पेनको विश्वकप यात्रा उतार चढावपूर्ण रहँदै आएको छ। सन् २०१० मा उपाधि जिते पछि टोली सन् २०१४, २०१८ र २०२२ मा नकआउट चरणभन्दा अघि बढ्न असफल रह्यो। यसको विपरीत अर्जेन्टिना पछिल्ला ४ विश्वकपमध्ये ३ पटक सेमिफाइनल र २ पटक फाइनलसम्म पुगेको छ।

सबैभन्दा धेरै पटक अर्थात ८ पटक फाइनल खेल्ने कीर्तिमान जर्मनीको नाममा छ, तर सात पटकको सहभागितामा पाँच पटक उपाधि जितेको ब्राजिल सबैभन्दा सफल टोली हो। सन् २०२६ को फाइनल खेलेर अर्जेन्टिनाले उपाधि भिडन्तमा आफ्नो सातौं सहभागिता जनाउनेछ।