संसारको पहिलो इमेल कसले पठाएको थियो ? थाहा छैन भने यो पढनुहोस्

काठमाडौं, १८ साउन । आजको संसारमा इमेलको प्रयोग व्यक्तिगत र व्यावसायिक दुवै प्रयोजनका लागि गरिन्छ।

जागिरका लागि आवेदन दिने, कार्यालयसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण जानकारी पठाउने वा कुनै संस्थासँग आधिकारिक रूपमा सञ्चार गर्ने, जुनसुकै काममा पनि इमेलको प्रयोग लगभग सर्वत्र हुने गरेको छ। तर, ‘वर्ल्ड वाइड वेब’ को सुरुवात हुनु भन्दा अघि नै विश्वभर इमेलको अस्तित्व थियो भन्ने कुरा धेरै कमलाई मात्र थाहा छ। आउनुहोस्, यसको सम्पूर्ण कथाबारे जानकारी लिऔँ।

अभिलेखहरूका अनुसार सन् १९७१ मा कम्प्युटर इन्जिनियर ‘रे टमलिन्सन’ ले विश्वको पहिलो इमेल पठाएका थिए। रोचक कुरा त के छ भने यो इमेल अर्को सहर वा देशमा नभई एउटै कोठामा रहेका अर्को कम्प्युटरमा पठाइएको थियो। त्यसबेला उनको उद्देश्य केवल दुईवटा छुट्टाछुट्टै कम्प्युटरहरू बीच सन्देश आदान प्रदान गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भनी जाँच गर्नु थियो।

यो उपलब्धि विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ किनभने त्यस समयमा ‘वर्ल्ड वाइड वेब’को अस्तित्व नै थिएन, यो कुरा उल्लेखनीय छ। ‘वर्ल्ड वाइड वेब’को आगमन त्यसको झन्डै दुई दशक पछि भएको थियो तैपनि इमेलले डिजिटल सञ्चारका लागि बाटो प्रशस्त गरिसकेको थियो।

तपाईंको जानकारीका लागि यदि तपाईंलाई पहिलो इमेल कुनै ऐतिहासिक सन्देश थियो जस्तो लाग्छ भने, वास्तवमा त्यस्तो थिएन। रे टमलिन्सनले पछि आफैं बताएका थिए कि उनलाई त्यो पहिलो सन्देशको सम्झनासम्म पनि थिएन किनकि त्यो केवल एउटा परीक्षण सन्देश मात्र थियो।

उनले भनेका थिए कि उनले सम्भवतः किबोर्डको माथिल्लो लहरका केही अक्षरहरू जथाभावी टाइप गरेका थिए। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा, पहिलो इमेल कुनै विशेष जानकारी वा भावनासँग सम्बन्धित थिएन बरु त्यो प्रणालीले सही ढंगले काम गरिरहेको छ कि छैन भनी जाँच गर्न मात्र पठाइएको थियो।

त्यतिबेला रे टमलिन्सन ‘बीबीएन टेक्नोलोजीज’ नामक कम्पनीमा कार्यरत थिए। उक्त कम्पनी अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका लागि ‘अर्पानेट’ नेटवर्कमा काम गरिरहेको थियो, जसलाई आधुनिक इन्टरनेटको पूर्ववर्ती मानिन्छ।

इमेलको सिर्जना उनका लागि कुनै आधिकारिक परियोजना थिएन। व्यक्तिगत पहल र प्रविधि प्रतिको रुचिका कारण उनले एउटा यस्तो प्रोग्राम विकास गरे, जसले दुईवटा कम्प्युटर बीच सन्देश आदान प्रदान गर्न सम्भव बनायो। ‘एसएनडीएमएसजी’ नाम दिइएको यसै प्रोग्रामले पछि गएर अत्याधुनिक इमेल प्रणालीहरूको जग बसाल्यो।

तपाईंको जानकारीका लागि रे टमलिन्सनले पहिलो इमेल मात्र पठाएका थिएनन्, उनले नै इमेल ठेगानाहरूमा ‘एट द रेट’ चिन्हको प्रयोगको सुरुवात पनि गरेका थिए, जसले व्यक्तिको नाम र उनीहरूको सर्भर वा होस्ट बीच भिन्नता छुट्याउन सम्भव बनायो।

आज, विश्वभरका हरेक इमेल ठेगानामा यही चिह्नको प्रयोग गरिन्छ। साथै, उनले इमेल हेडरको ढाँचा तयार पार्नमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए, जुन आज पनि लगभग सबै इमेल सेवाहरूमा प्रयोग गरिन्छ।