
दक्षिण कोरियाको एक अदालतले सन् २०२० मा अन्तरकोरियाली संयुक्त सम्पर्क कार्यालय भत्काएको घटनामा उत्तर कोरियाले दक्षिण कोरियाली सरकारलाई ४४.६ अर्ब वन (करिब ३२.५ करोड अमेरिकी डलर) क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्ने फैसला गरेको छ । सियोल केन्द्रिय जिल्ला अदालतले बुधबार दक्षिण कोरियाली सरकारको क्षतिपूर्ति दाबी स्वीकार गर्दै करिव ४४ अर्ब ६२ करोड ६४ लाख वन तिर्न आदेश दिएको हो ।
अदालतले फैसलाको विस्तृत कारण भने तत्काल सार्वजनिक गरेको छैन । यो दक्षिण कोरियाली सरकारले उत्तर कोरियाविरुद्ध प्रत्यक्ष रूपमा दायर गरेको मुद्दामा अदालतबाट फैसला आएको पहिलो घटना हो । दुई कोरियाबीचको सम्पर्क र सहकार्यलाई सहज बनाउन सेप्टेम्बर २०१८ मा उत्तर कोरियाको केसङमा संयुक्त सम्पर्क कार्यालय सञ्चालनमा आएको थियो ।


सन् २०२० जनवरीमा कोभिड–१९ महामारीका कारण यसको सञ्चालन अस्थायी रूपमा रोकिएको थियो । तर १६ जुन २०२० मा उत्तर कोरियाले उक्त कार्यालय भवन विस्फोट गराएर ध्वस्त पारेको थियो ।

दक्षिण कोरियाली अधिकारीहरूका अनुसार उत्तर कोरियाले दक्षिणबाट उत्तर कोरियाविरोधी पर्चा पठाउने गतिविधि रोक्न नसकेको भन्दै त्यसको विरोधमा कार्यालय ध्वस्त पारेको थियो । दक्षिण कोरियाको एकीकरण मन्त्रालयले उक्त घटनामा क्षतिपूर्ति माग गर्दै जुन २०२३ मा उत्तर कोरियाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको थियो । मन्त्रालयले कार्यालय भवनको क्षति र त्यससँग जोडिएको सहयोगी संरचनाको क्षतिसहित कुल ४४.६ अर्ब वन बराबरको क्षति दाबी गरेको थियो ।

मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा उत्तर कोरियाको कुनै प्रतिनिधि अदालतमा उपस्थित थिएन । दक्षिण कोरियाले मुद्दा जिते पनि उत्तर कोरियाबाट वास्तविक रूपमा क्षतिपूर्ति असुल गर्न कठिन हुने देखिएको छ, किनकि प्योङयाङलाई अदालतको आदेश पालना गराउन दक्षिण कोरियासँग प्रत्यक्ष कार्यान्वयन संयन्त्र छैन ।
अन्तरकोरियाली सम्पर्क कार्यालय सन् २०१८ अप्रिलमा तत्कालीन दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे–इन र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ–उनबीच पान्मुनजोममा भएको शिखर वार्तापछि बनेको सहकार्यको वातावरणमा स्थापना गरिएको थियो । दुवै नेताले जारी गरेको पान्मुनजोम घोषणापत्रमा कोरियाली प्रायद्वीपको परमाणु निरस्त्रीकरणतर्फ अघि बढ्ने तथा शान्ति संयन्त्र स्थापना गर्ने प्रतिबद्धता जनाइएको थियो । त्यसैको आधारमा स्थापना भएको संयुक्त सम्पर्क कार्यालय अन्तरकोरियाली सम्बन्धको इतिहासमा आफ्नो प्रकारको पहिलो संयन्त्र थियो ।





