मस्क र अल्टम्यानबीच नयाँ विवाद

काठमाडौँ । विश्वका दुई प्रमुख टेक दिग्गजहरू, एलन मस्क र साम अल्टम्यानबीच फेरी एक पटक विवाद भएको छ ।

मस्कले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्समा च्याटजिपिटीको बारेमा गम्भीर आरोप लगाउदै मानिसहरूलाई च्याटजिपिटीबाट टाढा रहन आग्रह गरेका थिए । च्याटजिपिटीको मूल कम्पनी, ओपनएआईका सह-संस्थापक, साम अल्टम्यानले उनको टिप्पणीको जवाफ दिए । च्याटजिपिटीबाट सुरु भएको विवाद अन्ततः मस्कको ग्रोक एआई र टेस्लाको अटोपाइलट प्रणाली सम्म भएको थियो ।

मस्कले क्रिप्टो केन्द्रित प्रभावकारी खाता डोज डिजाइनरद्वारा पोस्ट पुन: साझा गरे, जसले नौ मृत्यु च्याटजिपिटी प्रयोगसँग जोडिएको थियो । यी मध्ये पाँच घटनाहरू आत्महत्याको लागि जिम्मेवार थिए, जसमा किशोर र वयस्क दुवै समावेश थिए । यद्यपि, यी तथ्याङ्कहरू स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित भएनन् र विश्वसनीय स्रोत उद्धृत गरेनन् ।

यी दावीहरूसँगै, मस्कले एक पोस्टमा लेखे, ‘आफ्ना प्रियजनहरूलाई च्याटजिपिटी प्रयोग गर्न नदिनुहोस् ।’ मस्कको यो भनाई सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भयो, जसले मानवको लागि कृत्रिम बुद्धिमत्ता कति सुरक्षित छ भन्ने बारेमा बहस सुरु गर्यो ।

ओपनएआईका सीईओ साम अल्टम्यानले मस्कको आरोपमा आफ्नो मौनता तोड्दै कडा प्रतिक्रिया दिए । उनले मस्कको पोस्ट पुन: पोस्ट गर्दै लेखे- ‘कहिलेकाहीं तपाईंले च्याटजीपीटीलाई अत्यधिक प्रतिबन्धात्मक रूपमा वर्णन गर्नुहुन्छ र कहिलेकाहीं तपाईं यसलाई अत्यधिक ढिलो भन्नुहुन्छ । यो लगभग एक अर्ब मानिसहरूद्वारा प्रयोग गरिन्छ, जसमध्ये केही अत्यन्तै कमजोर मानसिक अवस्थामा हुन सक्छन् । हामी यसलाई राम्रोसँग सञ्चालन हुने सुनिश्चित गर्न र यो जिम्मेवारीलाई धेरै गम्भीरताका साथ लिन हाम्रो सक्दो प्रयास गरिरहेका छौं । यद्यपि, यी परिस्थितिहरू दुखद र जटिल छन्, र तिनीहरूलाई सम्मानका साथ ह्यान्डल गर्नुपर्छ ।’

अल्टम्यानले मृत्युहरूलाई दुःखद भने, तर मस्कको कम्पनी, टेस्लाको अटोपायलट सुविधाको पनि आलोचना गरे । अल्टम्यानले टेस्लाको अटोपायलट प्रविधिसँग सम्बन्धित दुर्घटनाहरूमा ५० भन्दा बढी मानिसहरूले आफ्नो ज्यान गुमाएका छन् ।

उनले ठट्टा गर्दै भने- ‘जब म टेस्लाको अटोपायलट कारमा सवार थिए, मलाई थाहा थियो कि यसलाई सुरु गर्न सुरक्षित छैन ।’ यसबाहेक, अल्टम्यानले मस्कको एआई च्याटबोट, ग्रोकको पनि आलोचना गरे, जुन हालै आपत्तिजनक छविहरू सिर्जना गरेको कारण विवादमा परेको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रिय राजमार्ग ट्राफिक सुरक्षा प्रशासनको २०२४ को एक रिपोर्टले टेस्लाको अटोपाइलट प्रणालीलाई लगभग एक हजार दुर्घटनाहरूसँग जोडेको छ, जसमा दुई दर्जन भन्दा बढी मृत्युहरू पनि समावेश छन् । अनुसन्धानले धेरै अवस्थामा, चालकहरूले लापरवाही गरेका थिए र अटोपाइलटलाई पूर्ण रूपमा स्वायत्त ड्राइभिङको रूपमा गलत बुझेका थिए । यसैबीच, मस्कले निरन्तर अटोपाइलटले मानव त्रुटि कम गरेर जीवन बचाउने दाबि गर्छन् ।

मस्क र अल्टम्यानको विवाद नयाँ भने होइन । २०१५ मा एक गैर-नाफामुखी संस्थाको रूपमा मस्क र अल्टम्यानले ओपनएआई स्थापना गरेका थिए । मस्कले २०१८ मा बोर्डबाट राजीनामा दिदै ओपनएआईको नाफामुखी मोडेल र माइक्रोसफ्टसँगको साझेदारीको आलोचना गरेका थिए । अल्टम्यानले एआई अनुसन्धानलाई अगाडि बढाउन यो परिवर्तन आवश्यक रहेको बताउदै आएका छन् । यस पछि मस्कले अल्टम्यानको लगातार आलोचना गर्दै आएका छन् ।