प्रधानमन्त्री बालेन शाहको अभिव्यक्तिपछि भारतीय मिडियामा चर्चा : कसले के लेखे ?


काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन शाहले नेपालले पनि भारतका केही भूभाग अतिक्रमण गरेको हुन सक्ने अभिव्यक्ति दिएपछि नेपाल–भारत सम्बन्ध, सीमा विवाद र कूटनीतिक वृत्तमा नयाँ बहस सुरु भएको छ। प्रतिनिधिसभाको आइतबारको बैठकमा प्रधानमन्त्री शाहले दिएको उक्त अभिव्यक्ति नेपालमा मात्र होइन, भारतका प्रमुख सञ्चारमाध्यमहरूमा समेत प्रमुख समाचार बनेको छ।

संसद् बैठकमा प्रधानमन्त्री शाहले “भारतले नेपालको मात्र नभई नेपालले पनि भारतको केही जग्गा मिचेको रहेछ” भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि राजनीतिक दल, कूटनीतिज्ञ, सीमाविद् तथा विभिन्न सरोकारवाला पक्षबाट प्रतिक्रिया आउन थालेका छन्।

प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिलाई लिएर नेपालमा विपक्षी दलहरूले प्रमाणसहित धारणा सार्वजनिक गर्न आग्रह गरेका छन् भने कतिपयले संवेदनशील राष्ट्रिय विषयमा थप स्पष्टता आवश्यक रहेको बताएका छन्।
उक्त अभिव्यक्तिले भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूको पनि ध्यान तानेको छ। बीबीसी हिन्दी, इन्डियन एक्सप्रेस, इन्डिया टुडे, रिपब्लिक, द स्टेट्सम्यान, इकोनोमिक टाइम्स तथा टाइम्स नाउ लगायतका भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले प्रधानमन्त्री शाहको भनाइलाई प्राथमिकताका साथ प्रकाशन गरेका छन्।

भारतीय मिडियाहरूले कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा क्षेत्रलाई लिएर नेपाल–भारतबीच लामो समयदेखि सीमा विवाद रहँदै आएको उल्लेख गर्दै विवाद समाधानका लागि द्विपक्षीय संवाद आवश्यक रहेको विषयलाई जोड दिएका छन्।
यसैबीच कूटनीतिक क्षेत्रका जानकारहरूले सीमा विवादजस्ता संवेदनशील विषयमा दुवै देशबीच संवाद, तथ्यगत अध्ययन र सहकार्यात्मक दृष्टिकोण आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनीहरूले टकरावभन्दा वार्ता र कूटनीतिक पहलमार्फत समाधान खोज्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।
प्रधानमन्त्री शाहको अभिव्यक्तिपछि नेपाल–भारत सीमा विवादको विषय पुनः सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा आएको छ भने आगामी दिनमा यस विषयले थप राजनीतिक तथा कूटनीतिक महत्व पाउने देखिएको छ।

प्रधानमन्त्री बालेन शाहको अभिव्यक्तिपछि भारतीय मिडियामा चर्चा : कसले के लेखे ?
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन शाहले प्रतिनिधिसभामा नेपालले पनि भारतका केही भूभाग अतिक्रमण गरेको हुन सक्ने अभिव्यक्ति दिएपछि भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले उक्त विषयलाई प्रमुखताका साथ प्रकाशन गरेका छन्।
बीबीसी हिन्दी ले प्रधानमन्त्री शाहको भनाइ उद्धृत गर्दै नेपालले भारतको भूमि अतिक्रमण गरेको विषय प्रधानमन्त्रीले संसदमा उठाएको उल्लेख गरेको छ।
इन्डियन एक्सप्रेस ले कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा क्षेत्रलाई लिएर नेपाल–भारतबीच लामो समयदेखि सीमा विवाद कायम रहेको उल्लेख गर्दै भारतले ती क्षेत्र उत्तराखण्डको हिस्सा भएको दाबी गर्दै आएको जनाएको छ।
इन्डिया टुडे ले सीमा विवाद समाधानका लागि दुवै देशबीच आपसी समझदारी र संवाद आवश्यक रहेको भारतको धारणालाई जोड दिएको छ।
रिपब्लिक टिभी ले प्रधानमन्त्री शाहको अभिव्यक्तिपछि लिपुलेक–कालापानी विवाद पुनः चर्चामा आएको उल्लेख गर्दै नेपालका विपक्षी दल र पूर्वराजदूतहरूले प्रधानमन्त्रीसँग प्रमाण मागेको समाचार प्रकाशित गरेको छ।
द स्टेट्सम्यान ले प्रधानमन्त्रीको भनाइले काठमाडौंमा राजनीतिक तरंग सिर्जना गरेको र नयाँदिल्लीमा समेत चासो बढाएको उल्लेख गरेको छ।
इकोनोमिक टाइम्स ले नेपाल–भारतबीचको सीमा विवाद पुरानो विषय भएको भन्दै यसको समाधान कूटनीतिक संवादबाट हुनुपर्ने भारतको अडान दोहोरिएको जनाएको छ।
टाइम्स नाउ ले प्रधानमन्त्री शाहले सीमा विवाद समाधानका लागि इतिहासविद्, विज्ञ तथा दुवै देशका सरोकारवालाबीच छलफल आवश्यक रहेको बताएको उल्लेख गर्दै टकरावभन्दा सहकार्यको बाटो अपनाउनुपर्ने विषयलाई प्राथमिकता दिएको छ।
प्रधानमन्त्री शाहको अभिव्यक्तिपछि नेपाल–भारत सीमा विवादको विषय पुनः सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा आएको छ भने दुवै देशका सञ्चारमाध्यम र राजनीतिक वृत्तमा यसबारे चर्चा जारी रहेको छ।




