
काठमाडौं, २८ जेठ । धेरै एसियाली देशहरूमा परम्परागत औषधि र सांस्कृतिक अनुष्ठानको भागको रूपमा शताब्दीयौंदेखि सर्पको रगत र यसका व्युत्पन्नहरू सेवन गरिँदै आएको छ। यो सुन्दा खतरनाक लाग्न सक्छ तर धेरै मानिसहरूलाई यो थाहा पाउँदा अचम्म लाग्न सक्छ कि सर्पको रगत सेवन गर्दा सधैं विषाक्तता हुँदैन्। यो मानव पाचन प्रणालीले सर्पको विष र रगतलाई कसरी प्रशोधन गर्छ भन्ने कारणले गर्दा हो। चीन, भियतनाम, हङकङ र इन्डोनेसिया जस्ता देशहरूमा सर्पको रगत, मासु र सर्पको वाइन समेत सेवन गर्ने परम्परा रहेको छ।
यसको मुख्य कारण यो हो कि सर्पको विष तब मात्र खतरनाक हुन्छ जब यो टोकाइ वा घाउबाट सिधै रक्तप्रवाहमा प्रवेश गर्छ। निल्दा, शरीरले विष प्रति फरक प्रतिक्रिया दिन्छ।

सर्पको विष मुख्यतया प्रोटीन र इन्जाइमहरू मिलेर बनेको हुन्छ। पेटमा पुगे पछि शक्तिशाली पाचन एसिडहरू विशेष गरी हाइड्रोक्लोरिक एसिडले अन्य कुनै पनि खाना जस्तै यी प्रोटीनहरूलाई तोड्छ। यसैले विषले आफ्नो विषाक्त गुणहरू गुमाउँछ र पचाउँछ।
गम्भीर हानि पुर्याउन, विष सामान्यतया सर्पको टोकाइबाट सिधै रक्तप्रवाह वा शरीरको तन्तुहरूमा प्रवेश गर्नुपर्छ। यदि कुनै व्यक्तिको मुख, घाँटी, वा पाचन प्रणालीमा काटिएको, अल्सर वा घाउ छैन भने निलिएको विष सामान्यतया रक्त सञ्चार प्रणालीमा पुग्दैन।

सर्पको रगत पिउने मानिसहरूले सामान्यतया शुद्ध विषको सट्टा जनावरको रगत पिउने गर्छन्। केही परम्परागत व्यञ्जनहरूले रगतमा थोरै मात्रामा विष थप्न सक्छन् तर यी निशानहरू सामान्यतया पाचनको क्रममा निष्क्रिय हुन्छन्।
चीनमा, सर्पको रगत र मासुलाई परम्परागत रूपमा स्वास्थ्य टॉनिकको रूपमा सेवन गरिन्छ, जसले जीवन शक्ति बढाउँछ भन्ने विश्वास गरिन्छ। भियतनाम र हङकङमा सर्पको रगत प्रायः चामलको वाइनमा मिसाएर सर्पको वाइन भनिने विशेष पेय पदार्थ बनाइन्छ।






