अक्टोबर ३१ मा विश्वः भारतीय प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीको हत्या

काठमाडाैं, १४ कार्तिक । प्रत्येक वर्षको अक्टोबर ३१ (३१ अक्टोबर) तारिखमा विश्व इतिहासमा थुप्रै महत्त्वपूर्ण राजनीतिक, ऐतिहासिक तथा सामाजिक घटनाहरू घटेका छन्। यस दिनसँग जोडिएका प्रमुख घटनाहरू मध्ये भारतको आधुनिक राजनीतिक इतिहासको सबैभन्दा ठूलो र दुःखद् घटनाहरूमध्ये एक तत्कालीन प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धी को उनकै सुरक्षा गार्डहरूबाट गोली प्रहार गरी हत्या गरिएको थियो। यस राजनीतिक हत्यापछि भारतभर भीषण सिख विरोधी दङ्गाहरू भड्किएका थिए।

प्रोटेस्टेन्ट सुधार आन्दोलनको सुरुवात (सन् १५१७) : क्रिश्चियन धर्मको इतिहासमा अत्यन्तै ठूलो मोड मानिने ‘प्रोटेस्टेन्ट सुधार आन्दोलन’ को सुरुवात यही दिन भएको थियो। जर्मनीका धर्मगुरु मार्टिन लुथरले रोमन क्याथोलिक चर्चका केही गलत प्रचलन र अभ्यास (विशेष गरी पापमोचन पत्र वा इन्डल्जेन्सको बिक्री) थिस १०५ वा आफ्ना ९५ वटा शोधपत्रहरू  जर्मनीको विटनबर्गस्थित एउटा चर्चको ढोकामा टाँगेका थिए। यसै घटनालाई पश्चिमा जगतमा धार्मिक सुधार आन्दोलनको बिउको रूपमा लिइन्छ।

इटालीमा बेनिटो मुसोलिनीको उदय (सन् १९२२): फासिवादका प्रणेता बेनिटो मुसोलिनी इटालीको प्रधानमन्त्री बनेका थिए। रोममा भएको ‘मार्च अन रोम’ पछि राजा भिक्टर इमानुएल तृतीयले उनलाई सरकार गठन गर्न आमन्त्रित गरेपछि उनी इटालीको सबैभन्दा कम उमेरका प्रधानमन्त्री बनेका थिए र पछि देशमा अधिनायकवादी शासन लादेका थिए।

द्वितीय विश्वयुद्धमा ‘ब्याटल अफ ब्रिटेन’ को अन्त्य (सन् १९४०): अक्टोबर ३१ का दिन हवाई युद्धको रूपमा लडिएको ‘ब्याटल अफ ब्रिटेन’ को औपचारिक रूपमा अन्त्य भएको थियो। यससँगै बेलायतमाथि आक्रमण गर्ने नाजी जर्मनीका चान्सलर एडल्फ हिटलरको योजना असफल भएको थियो।

भारतीय प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीको हत्या (सन् १९८४): भारतको आधुनिक राजनीतिक इतिहासको सबैभन्दा ठूलो र दुःखद् घटनाहरूमध्ये एक तत्कालीन प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धी को उनकै सुरक्षा गार्डहरूबाट गोली प्रहार गरी हत्या गरिएको थियो। यस राजनीतिक हत्यापछि भारतभर भीषण सिख विरोधी दङ्गाहरू भड्किएका थिए।

प्रथम विश्वयुद्धको प्रसिद्ध घोडसवार आक्रमण – बिएर्सेभाको लडाइँ (सन् १९१७): प्रथम विश्वयुद्धका क्रममा मध्यपूर्वको मोर्चामा बेलायती साम्राज्य अन्तर्गतका सेनाहरू (विशेष गरी न्युजिल्यान्ड र अस्ट्रेलियाका माउन्टेड राइफल्स ब्रिगेड) ले प्यालेस्टाइनको बिएर्सेभा सहर कब्जा गरेका थिए। यसलाई सैन्य इतिहासमा अन्तिम सफल र निर्णायक घोडसवार आक्रमण मध्ये एक मानिन्छ।

अमेरिकाको माउन्ट रसमोर राष्ट्रिय स्मारकको निर्माण सम्पन्न (सन् १९४१): संयुक्त राज्य अमेरिकाको दक्षिण डकोटामा रहेको प्रसिद्ध माउन्ट रसमोर राष्ट्रिय स्मारकको निर्माण कार्य १४ वर्षको लामो प्रयासपछि यही दिन पूरा भएको थियो। यसमा अमेरिकाका चार जना चर्चित राष्ट्रपतिहरू (जर्ज वाशिंगटन, थोमस जेफरसन, थिओडोर रुजवेल्ट र अव्राहम लिंकन) का मुहारहरू ढुंगामा कुँदिएका छन्।

यसबाहेक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक रूपमा अक्टोबर ३१ को दिनलाई पश्चिमी देशहरूमा ‘हेलोवीन’ (Halloween) पर्वको रूपमा पनि धुमधामका साथ मनाउने गरिन्छ।