कुकुरकाे एक प्रजाती माथी ब्राजिल र मेक्सिकाे लडाइ जारी

रियो दि जेनेरियो, २२ जेठ । ब्राजिल र मेक्सिकोबीच कारमेलो नामक एउटा भुसुना खैरो कुकुरलाई लिएर विवाद सुरु भएको छ।

ब्राजिलियनहरूले कुकुरलाई देशको प्रतीक मान्छन्। उनीहरू भन्छन् कि कारमेलो ब्राजिलको लागि फुटबल र साम्बा संगीत जत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।

यस वर्षको अप्रिलमा मेक्सिकोले कारामेलोलाई स्वदेशी नस्ल घोषणा गरेपछि विवाद सुरु भएको हो  । यो निर्णयले ब्राजिलमा आक्रोश निम्त्यायो। धेरै ब्राजिलियनहरूले महसुस गरे कि उनीहरूलाई उनीहरूको सांस्कृतिक पहिचानको महत्त्वपूर्ण भागबाट वञ्चित गरिएको छ।

वैज्ञानिक रूपमा कारामेलो शुद्ध नस्लको कुकुर होइन। ब्राजिलको आनुवंशिकी कम्पनी डीएनए पेट्सको अध्ययन अनुसार, यो ३०० भन्दा बढी विदेशी नस्लहरूको मिश्रण हो। यो कुनै एक समयमा विकसित गरिएको नस्ल होइन, बरु धेरै पुस्ताहरूमा सयौं नस्लहरूको प्राकृतिक मिश्रण हो।

कारामेलो नाम तिनीहरूको हल्का खैरो वा टफी जस्तो रंगबाट आएको हो। ब्राजिलमा तिनीहरूको लोकप्रियताले तिनीहरूलाई मीम्स, टी–शर्टहरू, भाइरल गीतहरू र कार्निवल परेडहरूमा तिनीहरूको सम्मानमा तैरने ठाउँहरू पनि बनाएको छ। ब्राजिलियन मुद्रामा तिनीहरूलाई चित्रित गर्ने प्रस्ताव पनि गरिएको छ।

कारमेलो पोर्चुगिज शब्द हो, जसको अर्थ हल्का खैरो रंग हो, जस्तै कारमेल वा टफी। यस रंगको कारणले गर्दा ब्राजिलमा आवारा खैरो कुकुरहरूलाई ‘कारमेलो’ भनिन्छ।

२०१९ मा यो कुकुर सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भयो। यसको लोकप्रियता यति बढ्यो कि मानिसहरूले ब्राजिलियन १० रियासको नोटमा चराले कारमेलो कुकुरको छवि बदल्न माग गर्न थाले। यस उद्देश्यका लागि लगभग ५० हजार मानिसहरूले याचिकामा हस्ताक्षर गरेका पनि थिए।

त्यसपछि २०२३ मा ब्राजिलका सांसदहरूले कारमेलो सडक कुकुरहरूलाई राष्ट्रिय सम्पदा घोषणा गर्न आह्वान गर्दै एउटा विधेयक पेश गरेका थिए। यद्यपि, यो कानून अझै पारित भएको छैन।

त्यसपछि साओ पाउलो लगायत केही राज्यहरूले तिनीहरूलाई सांस्कृतिक सम्पदाको दर्जा दिने कानूनहरू पारित गरेका थिए । हालै रियो दि जेनेरियोको एउटा कुकुर पार्कमा यी खैरो कुकुरहरूको ठूलो संख्या देखिएको थियो।

अनुसन्धानका अनुसार कारामेलोको जरा पोर्चुगिज उपनिवेशवादीहरूले ब्राजिलमा ल्याएका कुकुरहरू थिए । पछि, इटाली, जर्मनी, स्पेन र जापानबाट आएका आप्रवासीहरूले पनि विभिन्न जातका कुकुरहरू ल्याएका थिए ।

ब्राजिलले १९३० र १९७० को दशकको बीचमा बढ्दो औद्योगिकीकरणको अनुभव गरेको थियो । ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरू शहरहरूमा सर्दै जाँदा, तिनीहरूले खेत र पशुधनको रक्षा गर्ने कुकुरहरू आफूसँगै ल्याएका थिए ।

यिनीहरूलाई शहरहरूमा पहिले नै रहेका साना घरपालुवा कुकुरहरूसँग मिलाएर राखिएको थियो। अनियन्त्रित प्रजननको पुस्ता पछि आजका कारामेलो कुकुरहरू देखा परेका हुन् ।

उता, गत अप्रिलमा मेक्सिकोको वातावरणीय अभियोजकको कार्यालयले कारामेलोलाई मेक्सिकन नस्ल घोषित गर्‍यो। एक विज्ञप्तिमा कार्यालयले यो कदम आदिवासी र आवारा कुकुरहरूप्रति नकारात्मक सार्वजनिक धारणा परिवर्तन गर्ने उद्देश्यले गरिएको बताएको छ।

मेक्सिकोको पशु अधिकार संस्थाकी क्लाउडिया एडवर्ड्सले भनिन कि यी खैरो कुकुरहरू मेक्सिकोमा पनि ठूलो संख्यामा पाइन्छन्। यो दुई देशको समान इतिहास र हावापानीको कारणले हो।

उनले थपिन् कि ब्राजिलले यी कुकुरहरूलाई पहिचान गर्ने पहिलो देश थियो तर कारमेलो कुकुरहरूको मात्र नस्ल होइन, तर सम्पूर्ण ल्याटिन अमेरिकाको हो।

तर, मेक्सिकोको उक्त कदम प्रति ब्राजिलले आपत्ति जनाएको छ ।