महँगो जीवनशैलीका कारण बेलायतमा बदलियो सम्बन्धविच्छेदको तस्वीर

काठमाडौँ । इङ्ल्यान्ड र वेल्समा बढ्दो महँगी र जीवनयापनको उच्च लागतको असर पारिवारिक सम्बन्धमा समेत देखिन थालेको छ । पछिल्ला वर्षमा सम्बन्धविच्छेदको संख्या तीव्र रूपमा बढ्नुको सट्टा सम्बन्धविच्छेदमा टुंगिने विवाहको अवधि भने लगातार लम्बिँदै गएको तथ्यांकले देखाएको छ ।

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयका अनुसार सन् २०२५ मा सम्बन्धविच्छेदमा टुंगिएका विवाहको औसत अवधि १३ वर्ष पुगेको छ । सन् १९६३ मा तथ्यांक राख्न थालिएयता यो सबैभन्दा लामो अवधि हो । सन् १९८५ मा सम्बन्धविच्छेद भएका विवाहको औसत अवधि ८.९ वर्ष मात्रै थियो ।

सन् २०२५ मा इङ्ल्यान्ड र वेल्समा कुल १ लाख ५ हजार २ वटा सम्बन्धविच्छेद दर्ता भएका थिए । तीमध्ये १ लाख २ हजार ८ सय ७९ वटा विपरीत लिङ्गका दम्पतीका र २ हजार १ सय २३ वटा समान लिङ्गका दम्पतीका सम्बन्धविच्छेद थिए । यद्यपि, सम्बन्धविच्छेदको कुल संख्या सन् १९८०, १९९० र २००० को सुरुवातमा देखिएको उच्च स्तरभन्दा कम रहेको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार विवाह लामो समयसम्म टिक्नुको एउटा कारण बढ्दो जीवनयापन खर्च हुन सक्ने बताइएको छ । सम्बन्धविच्छेदपछि दुई छुट्टाछुट्टै घर चलाउनुपर्ने हुँदा आर्थिक भार निकै बढ्ने गरेको उनीहरूको भनाइ छ । घरभाडा, घर कर्जाको किस्ता, बालबालिकाको हेरचाह र दैनिक खर्च बढ्दा आर्थिक दबाबमा रहेका दम्पतीका लागि छुट्टिएर बस्न थप कठिन भएको छ । यही कारण केही दम्पतीले सम्बन्धविच्छेदको निर्णय तत्काल लिनुको सट्टा मध्यस्थता, परामर्श तथा दाम्पत्य उपचारजस्ता विकल्प रोज्ने गरेका छन् ।

अर्को रोचक अवस्था सम्बन्धविच्छेदको निर्णय गरिसकेका केही दम्पतीले समेत आर्थिक कारणले एउटै घरमा बसिरहनु हो । साझा सम्पत्ति र घरायसी खर्च व्यवस्थापन गर्न यस्तो अवस्था आउने गरेको बताइएको छ । तर विशेषज्ञहरूका अनुसार एउटै घरमा छुट्टिएर बस्दा पारिवारिक तनाव अझ बढ्न सक्ने जोखिम हुन्छ ।

विशेषज्ञहरूले आर्थिक नियन्त्रण वा आर्थिक शोषणका कारण पनि कतिपय व्यक्तिका लागि विवाह अन्त्य गर्ने निर्णय कठिन बन्न सक्ने बताएका छन् । विशेषज्ञहरूका अनुसार अहिले सम्बन्धविच्छेदको प्रक्रिया पहिलेभन्दा सहज भए पनि धेरै दम्पती विवाहमा अभिलेखकै लामो समयसम्म रहिरहेका छन् । उनीहरूका अनुसार सम्बन्धविच्छेदसँग जोडिएको आर्थिक भार यसलाई पछि सार्नुको एउटा महत्वपूर्ण कारण हुन सक्छ ।

यसरी इङ्ल्यान्ड र वेल्समा अहिलेको अवस्था महँगीका कारण सम्बन्धविच्छेदको संख्या लगातार बढिरहेको भन्दा फरक देखिएको छ । उपलब्ध तथ्यांकले सम्बन्धविच्छेदको कुल संख्या विगतका उच्च तहभन्दा कम रहेको देखाउँछ भने सम्बन्धविच्छेदमा टुंगिने विवाहको औसत अवधि भने अहिलेसम्मकै उच्च स्तरमा पुगेको छ ।