आश्विन १७ गते, २०८३ मा प्रकाशित
-दिपक बास्तोला
कुनै समय गायक बन्ने सपना बोकेर काठमाडौं छिरेका पवन खतिवडा आज नेपाली हास्य मनोरञ्जन क्षेत्रमा परिचित नाम बनेका छन्। दर्शकले उनलाई उनको वास्तविक नामभन्दा ‘म्याकुरी’का रूपमा बढी चिन्छन्। सामाजिक सञ्जालमा भाइरल हुने संवाददेखि टेलिभिजनका हास्य कार्यक्रम, युट्युब सिरियल हुँदै चलचित्रसम्मको यात्राले पवनलाई पछिल्लो पुस्ताका चर्चित कमेडियन तथा कन्टेन्ट क्रिएटरका रूपमा स्थापित गरेको छ।
तर म्याकुरीको यो पहिचान एकैपटक बनेको होइन। यसको पछाडि असफलता, आर्थिक अभाव, अवसरको खोजी, निरन्तर अभ्यास र समयअनुसार आफूलाई बदल्ने क्षमताको लामो कथा छ।
आज उनी आफ्नै कन्टेन्ट निर्माण गर्ने, अभिनय गर्ने र टेलिभिजन तथा डिजिटल दुवै माध्यममा सक्रिय कलाकारका रूपमा देखिन्छन्। तर केही वर्षअघिसम्म उनको अवस्था यस्तो थिएन। काठमाडौंमा टिकेर आफ्नो सपना पूरा गर्ने कि गाउँ फर्किने भन्ने दोधारमा पुगेका पवनको जीवन एउटा सामान्य हास्य भिडियोको सफलतापछि नयाँ मोडमा प्रवेश गरेको थियो।
गायक बन्ने सपना, कलाकार बन्ने बाटो
धनकुटामा हुर्किएका पवनलाई सानैदेखि गीत–संगीत र मनोरञ्जनमा रुचि थियो। रेडियोसँगको उनको सम्बन्ध पनि पुरानो थियो। उनले रेडियोमा हास्य कार्यक्रम सञ्चालन गरेको अनुभवसमेत बटुलेका थिए। तर भविष्यमा आफू चर्चित कमेडियन बन्छु भन्ने लक्ष्य लिएर उनी अघि बढेका थिएनन्। उनको पहिलो ठूलो सपना गायन थियो।
शैक्षिक अध्ययन पूरा गरेपछि उनी गायक बन्ने उद्देश्यसहित काठमाडौं आए। नयाँ शहर, सीमित आर्थिक स्रोत र ठूलो सपना बोकेर काठमाडौं छिरेका पवनका लागि सुरुवाती दिन सहज थिएनन्। आफूले चाहेको क्षेत्रमा तत्काल अवसर पाउन नसक्नु र आर्थिक कठिनाइले उनको संघर्ष थप जटिल बनाएको थियो।
गायनमा आफ्नो सम्भावना खोज्दै उनले विभिन्न ठाउँमा प्रयास गरे। दोहोरी साँझमा समेत गाउने काम गरे। तर गायनलाई मुख्य करियर बनाउने उनको प्रयासले अपेक्षित गति लिन सकेन। त्यही क्रममा उनले ‘नेपाल आइडल’मा समेत अडिसन दिएको सार्वजनिक विवरण छ। तर उनी छनोट हुन सकेनन्। गायनतर्फको यो असफलता उनको जीवनको अन्त्य होइन, अर्को यात्राको सुरुवात बन्यो।
कमेडीमा पहिले नै थियो अभ्यास
पवनका लागि कमेडी पूर्ण रूपमा नयाँ क्षेत्र भने थिएन। धनकुटामै रेडियो कार्यक्रममार्फत हास्य सामग्री प्रस्तुत गरिसकेका कारण हास्य संवाद र पात्र निर्माणको सामान्य अनुभव उनीसँग थियो। काठमाडौं आएपछि उनले ‘हालत खराब’ नामक सिरियलमा अभिनय गर्ने अवसर पाए। करिब एक वर्ष सिरियलमा काम गरे पनि अपेक्षित सफलता हात लागेन। न आर्थिक अवस्था सुध्रियो, न कलाकारितामा आफूले खोजेको स्थायित्व आयो।
त्यसपछि उन
ले घर फर्कने सोच बनाएका थिए।गाउँमा विज्ञान शिक्षकको आवश्यकता रहेको खबर आएपछि उनी शिक्षकका रूपमा गाउँ फर्किने तयारीमा समेत पुगे। कलाकारिताबाट तत्काल जीवन धान्न नसक्ने निष्कर्षमा पुगेका पवनका लागि त्यो समय निकै कठिन थियो। तर उनी पूर्ण रूपमा कलाकारिताबाट बाहिरिनुअघि एउटा प्रयास गर्न चाहन्थे। त्यो प्रयास थियो- आफ्नै युट्युब च्यानल।
‘पीके भाइन्स’देखि ‘म्याकुरी’सम्म
पवनले ‘पीके भाइन्स’ नामबाट युट्युब च्यानल सुरु गरे। सुरुमा ठूलो दर्शक थिएन। च्यानलमा सामग्री राख्ने, दर्शक खोज्ने र सब्स्क्राइबर बढाउने संघर्ष आफैंमा चुनौती थियो।तर उनले हार मानेनन्।
सन् २०१९ को अप्रिल फुलको अवसरमा बनाइएको एउटा हास्य भिडियोले उनको जीवनमै नयाँ अध्याय सुरु गरिदियो। सामान्य विषयलाई हास्यपूर्ण ढंगले प्रस्तुत गरिएको उक्त भिडियो अप्रत्याशित रूपमा दर्शकमाझ लोकप्रिय भयो। सामाजिक सञ्जालमा भिडियोको चर्चा बढ्यो र पवनको अभिनय तथा प्रस्तुतिको शैलीले नयाँ दर्शक पायो।
त्यही भिडियो उनको करियरको ‘टर्निङ प्वाइन्ट’ बन्यो।
अप्रिल फुलका लागि बनाइएको सामग्रीले यति ठूलो प्रभाव पार्ला भन्ने स्वयं पवनले पनि अपेक्षा नगरेको बताएका छन्। नेपाल प्रेससँगको कुराकानीमा उनले सुरुमा पाँच हजार सब्स्क्राइबर पुगे पनि खुसी हुने सोचेको तर अपेक्षाभन्दा छिटो सफलता प्राप्त गरेको बताएका थिए। त्यसपछि ‘म्याकुरी’ नामले गति लिन थाल्यो।
किन बने ‘म्याकुरी’ लोकप्रिय?
नेपाली हास्य सामग्रीमा दर्शकले कलाकारलाई उसको वास्तविक नामभन्दा पात्र वा थेगोबाट चिन्ने परम्परा पुरानो हो। पवन खतिवडाको हकमा पनि त्यस्तै भयो।
‘म्याकुरी’ उनको अभिनयको एउटा पहिचान बन्यो। संवाद बोल्ने शैली, हाउभाउ, सामान्य नेपाली समाजमा देखिने पात्रलाई हास्यमा रूपान्तरण गर्ने क्षमता र स्थानीय स्वाद उनको प्रस्तुतिको विशेषता बन्न पुग्यो।
उनले हास्य सामग्रीमा गाउँ–समाज, परिवार, राजनीति, सामाजिक व्यवहार र दैनिक जीवनका घटनालाई विषय बनाउँदै लगे।यसले उनलाई अन्य कलाकारभन्दा फरक पहिचान बनाउन मद्दत गर्यो।उनका सामग्री केवल ‘जोक’मा सीमित रहेनन्। पात्र, संवाद र परिस्थितिको संयोजनबाट कथा निर्माण गर्ने शैली विकसित हुँदै गयो।
कलाकारबाट कन्टेन्ट क्रिएटर
पवनको करियरको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष उनको कन्टेन्ट क्रिएटरमा भएको रूपान्तरण हो। टेलिभिजनमा कलाकारले निर्माता वा निर्देशकले दिएको भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने हुन्छ। डिजिटल प्लेटफर्ममा भने कलाकार आफैंले विषय छनोट गर्न सक्छ, स्क्रिप्ट लेख्न सक्छ र आफ्नो दर्शकसँग प्रत्यक्ष जोडिन सक्छ। म्याकुरीले यही अवसर प्रयोग गरे।
उनले अभिनयसँगै कथा, पटकथा र संवाद निर्माणमा सक्रियता बढाए। ‘वडा नं ४२०’ यसको एउटा उदाहरण हो। उक्त सिरियलमा पवन स्वयं कथा तथा पटकथा/संवाद निर्माणमा संलग्न रहेको च्यानलको विवरणमा उल्लेख छ।
‘वडा नं ४२०’ नेपाल टेलिभिजनमा प्रसारण हुनु र त्यसपछि युट्युबमार्फत दर्शकमाझ पुग्नु उनको डिजिटल तथा परम्परागत सञ्चारमाध्यमबीचको यात्राको महत्वपूर्ण चरण थियो। नेपाल प्रेसका अनुसार उक्त कार्यक्रम टेलिभिजनमा प्रसारण भएपछि अर्को दिन उनको युट्युब च्यानलमा राख्ने गरिएको थियो। यसले म्याकुरीको काम केवल अभिनयमा सीमित नभई सामग्री निर्माणको सम्पूर्ण प्रक्रियातर्फ विस्तार हुँदै गएको देखाउँछ।
एउटा भिडियोबाट ठूलो टिमसम्म
युट्युबको सुरुवाती दिनमा सीमित स्रोतबाट काम सुरु गरेका पवनको कन्टेन्ट निर्माण विस्तार हुँदै जाँदा उनको वरिपरि ठूलो टिम बन्न पुग्यो। हामी सँगको कुराकानीमा उनले आफ्नो च्यानलमा एक समय करिब २० जनासम्मको टिम काम गरिरहेको बताएका थिए। यसलाई नेपाली डिजिटल मनोरञ्जन उद्योगमा आएको परिवर्तनसँग जोडेर हेर्न सकिन्छ।
पहिले हास्य कार्यक्रम उत्पादन गर्न टेलिभिजन कम्पनी, ठूलो बजेट र प्रसारण संस्थाको आवश्यकता हुन्थ्यो। युट्युब र सामाजिक सञ्जालले त्यो संरचनालाई धेरै हदसम्म परिवर्तन गर्यो।क्यामेरा, मोबाइल, सम्पादन र इन्टरनेटको पहुँच बढेसँगै कलाकारले आफैं सामग्री उत्पादन गरेर दर्शकसम्म पुग्ने बाटो पाए। म्याकुरी त्यही परिवर्तनबाट लाभ लिने कलाकारमध्ये एक हुन्।
टेलिभिजनको पर्दादेखि ‘कमेडी दरबार’सम्म
युट्युबबाट लोकप्रियता पाएपछि पवनको यात्रा टेलिभिजनमा पनि विस्तार भयो। विभिन्न हास्य कार्यक्रम तथा सिरियलमा काम गर्दै उनी स्थापित कलाकारहरूको समूहमा जोडिन थाले। ‘कमेडी दरबार’ उनको पछिल्लो पुस्ताको हास्य प्रस्तुतिसँग जोडिएको महत्वपूर्ण प्लेटफर्म बन्यो। कार्यक्रममा पवनसहित हिमेश पन्त, सुन्दर खनाल, उत्सव सापकोटा, विकास अर्याल, सरोज भण्डारी, मिस पबी लगायतका कलाकारहरू सहभागी हुँदै आएका छन्।
‘कमेडी दरबार’मा विभिन्न पात्र र व्यक्तित्वको हास्यात्मक प्रस्तुति गर्ने क्रममा पवनले फरक भूमिकामा आफूलाई प्रस्तुत गरेका छन्। राजनीतिक तथा सामाजिक व्यक्तित्वको शैलीलाई हास्यमा रूपान्तरण गर्ने प्रस्तुति पनि कार्यक्रममा देखिएको छ।यसले म्याकुरीको अभिनय क्षमता केवल एउटा निश्चित पात्रमा सीमित नरहेको देखाउने अवसर दिएको छ।
चलचित्रतर्फ पनि विस्तार
डिजिटल कन्टेन्ट र टेलिभिजनमा पहिचान बनाएपछि पवन चलचित्रतर्फ पनि सक्रिय भएका छन्। ‘कमेडी दरबार’सँग आबद्ध कलाकारहरूको समूहले चलचित्र निर्माणतर्फ समेत पाइला चालेको छ। पछिल्लो समय ‘क का कि की’ नामक चलचित्रमा पवन खतिवडा ‘म्याकुरी’सहित कमेडी क्षेत्रका कलाकारहरूको अभिनय रहेको सार्वजनिक भएको छ।
यसले म्याकुरीको करियरलाई युट्युब कमेडियनको परिचयबाट चलचित्र कलाकारको दायरातर्फ पनि विस्तार गरेको छ। नेपालको मनोरञ्जन क्षेत्रमा अहिले डिजिटल प्लेटफर्मबाट आएका कलाकारले चलचित्र र टेलिभिजनमा प्रवेश गर्ने क्रम बढ्दो छ। म्याकुरीको यात्रा त्यसैको एउटा उदाहरण हो।
लोकप्रियतासँगै चुनौती पनि
लोकप्रियता बढ्दै जाँदा कलाकारका लागि चुनौती पनि बढ्छ। सामाजिक सञ्जालमा कलाकारले प्रस्तुत गर्ने व्यक्तिगत तथा पारिवारिक विषयले पनि ठूलो चर्चा पाउने गर्छ। म्याकुरीको निजी जीवनसँग सम्बन्धित वैवाहिक विवादसमेत सञ्चारमाध्यममा आएको थियो। यस विषयमा पवन र उनकी पूर्वपत्नी सुम्निमाका फरक–फरक दाबी सार्वजनिक भएका छन्।
पछिल्लो समय पूर्वपत्नी सुम्निमाले म्याकुरीका केही कमेडी सामग्रीमा आफ्नो वैवाहिक सम्बन्धलाई जोडेर प्रस्तुत गरिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएको समाचारसमेत सार्वजनिक भएको थियो। यस्ता विषयले एउटा प्रश्न पनि उठाउँछन्—कमेडीका लागि व्यक्तिगत घटनालाई कति हदसम्म प्रयोग गर्ने?
कलाकारका लागि हास्य सिर्जना र व्यक्तिगत संवेदनशीलताको सन्तुलन आफैंमा चुनौतीपूर्ण विषय हो। सामाजिक सञ्जालको तीव्र प्रतिक्रियाका कारण कलाकारको हरेक सामग्री तत्काल सार्वजनिक बहसको विषय बन्न सक्छ। म्याकुरीको पछिल्लो यात्राले पनि यही वास्तविकता देखाउँछ।
बदलिँदो नेपाली कमेडीको प्रतिनिधि अनुहार
म्याकुरीको यात्रालाई केवल एक कलाकारको व्यक्तिगत सफलताको रूपमा मात्र हेर्नुभन्दा नेपाली हास्य मनोरञ्जनमा आएको परिवर्तनसँग जोडेर हेर्न सकिन्छ।
एक समय नेपाली हास्य कार्यक्रमको मुख्य आधार टेलिभिजन थियो। अहिले युट्युब, फेसबुक, टिकटक र अन्य डिजिटल माध्यमले हास्य कलाकारका लागि नयाँ बजार सिर्जना गरेका छन्। दर्शक पनि बदलिएका छन्।
उनीहरू लामो टेलिभिजन कार्यक्रम कुर्नुभन्दा आफ्नो मोबाइलमा आफूलाई मन परेको सामग्री हेर्न चाहन्छन्। यही कारण कलाकारले पनि आफ्नो शैली, भाषा र विषयलाई डिजिटल दर्शकअनुकूल बनाउँदै लगेका छन्। म्याकुरीले सामान्य नेपाली समाजको दैनिकीबाट हास्य निकाल्ने शैलीलाई डिजिटल माध्यममा स्थापित गर्न सके। यही उनको यात्राको महत्वपूर्ण पक्ष हो।
असफलताबाट सिकेको यात्रा
पवन खतिवडाको कथा हेर्दा उनको सफलता सीधा रेखामा अघि बढेको देखिँदैन। गायक बन्ने सपना थियो—तर गायनबाट तत्काल सफलता मिलेन।नेपाल आइडलको प्रयास थियो—तर छनोट भएनन्।सिरियलमा काम गरे—तर अपेक्षित उपलब्धि आएन।काठमाडौंमा टिक्न कठिन भयो—घर फर्किने तयारी गरे।तर त्यही समयमा बनाएको एउटा भिडियोले उनको करियरको दिशा बदलिदियो।
त्यसपछि उनले अवसरलाई निरन्तर मेहनतमा रूपान्तरण गरे। युट्युबबाट टेलिभिजन, टेलिभिजनबाट चलचित्र र कलाकारबाट कन्टेन्ट क्रिएटरसम्मको यात्राले उनको बहुआयामिक परिचय निर्माण गरेको छ।
‘म्याकुरी’को आगामी बाटो
पछिल्लो समय उनी विभिन्न डिजिटल तथा टेलिभिजन परियोजनामा सक्रिय छन्। ‘कमेडी दरबार’सँगको सहकार्य, चलचित्रमा सहभागिता तथा आफ्नै डिजिटल सामग्री निर्माणले उनको व्यावसायिक दायरा विस्तार गरिरहेको देखिन्छ।
सन् २०२६ मा सार्वजनिक विवरणअनुसार ‘कमेडी दरबार’सँग आबद्ध केही कलाकारहरू अन्य हास्य परियोजनामा समेत सक्रिय देखिएका छन्, र पवन खतिवडा पनि त्यस्ता परियोजनामा सहभागी कलाकारमध्ये छन्। यसबाट एउटा कुरा प्रस्ट हुन्छ—म्याकुरीको यात्रा अझै एउटै माध्यममा सीमित छैन।उनी अब केवल कमेडियन होइनन्। उनी अभिनेता हुन्, युट्युबर हुन्, कन्टेन्ट निर्माता हुन् र आफ्नै दर्शक समुदाय निर्माण गरिसकेका कलाकार हुन्।
र, अन्त्यमा
पवन खतिवडा ‘म्याकुरी’को कथा एउटा असफल गायकको कथा होइन, असफलताबाट नयाँ सम्भावना खोज्ने कलाकारको कथा हो। धनकुटाबाट काठमाडौं आउँदा बोकेको गायनको सपना फरक दिशामा पुग्यो। नेपाल आइडलको असफलता, सिरियलमा अपेक्षित सफलता नआउनु र घर फर्किने तयारीबीच जन्मिएको एउटा अप्रिल फुल भिडियोले उनलाई नयाँ बाटो देखायो।
त्यसपछि ‘पीके भाइन्स’ हुँदै ‘म्याकुरी’ बनेका पवनले आफ्नै दर्शक निर्माण गरे। युट्युबलाई माध्यम बनाएर उनले कलाकारितालाई व्यवसाय र कन्टेन्ट निर्माणमा रूपान्तरण गरे। ‘वडा नं ४२०’ जस्ता आफ्नै सामग्रीदेखि ‘कमेडी दरबार’ र चलचित्रसम्म उनको यात्रा फैलियो।
म्याकुरीको यात्राले नेपाली मनोरञ्जन क्षेत्रमा एउटा बदलिँदो सत्यलाई देखाउँछ—अब कलाकार बन्नका लागि ठूलो पर्दाको ढोका मात्र कुर्नुपर्दैन। आफ्नै कथा, आफ्नै शैली र आफ्नै दर्शक निर्माण गर्ने क्षमता भयो भने मोबाइलको स्क्रिनबाट पनि कलाकारको यात्रा सुरु हुन सक्छ।
पवन खतिवडा त्यसै परिवर्तनका एक प्रतिनिधि पात्र बनेका छन्।गायक बन्ने सपना बोकेर काठमाडौं आएका पवन आज हजारौं–लाखौं दर्शकलाई हँसाउने ‘म्याकुरी’ बनेका छन्। र, उनको कथा अझै सकिएको छैन—किनकि एउटा कमेडियनबाट सुरु भएको यात्रा अहिले कन्टेन्ट क्रिएटर, अभिनेता र निर्माता बन्ने दिशातर्फ अघि बढिरहेको छ।
अन्य समाचारहरु
