भाद्र २८ गते, २०८३ मा प्रकाशित
अर्घाखाँची । भूमिकास्थान नगरपालिका–८ लात्तेबाँजमा केही दिनअघि भएको कुटपिट घटनामा १३ जना घाइते भएपछि घटनाको निष्पक्ष, पारदर्शी र प्रभावमुक्त अनुसन्धान गरी वास्तविकता बाहिर ल्याउन परिवारजनले माग गरेका छन्। घाइतेमध्ये केहीको उपचार भइरहेको छ भने केही उपचारपछि घर फर्किएका छन्।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय अर्घाखाँचीका अनुसार भदौ २३ गते राति करिब ९ः३० बजे कामदार तथा स्थानीयबीच विवाद उत्पन्न भएपछि कुटपिट भएको हो। प्रहरीले घटनामा मादक पदार्थ सेवन गरेको विषयलाई पनि विवादको कारणका रूपमा उल्लेख गर्दै थप अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।
तर, घाइते तथा परिवारजनले भने घटनाको समग्र पृष्ठभूमि, विवाद कसरी सुरु भयो, कुटपिटको अवस्था कस्तो थियो र संलग्न व्यक्तिहरूको भूमिका के थियो भन्ने विषय गम्भीरतापूर्वक अनुसन्धान हुनुपर्ने माग गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा घटनालाई केवल ‘मादक पदार्थ सेवन’ वा सामान्य विवादका रूपमा सीमित गरेर हेर्न नहुने र घटनाको गम्भीरता प्रमाणका आधारमा निर्धारण हुनुपर्ने आवश्यकता छ।
प्रहरी विवरणअनुसार घाइतेमध्ये आठ जनाको लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल, बुटवलमा उपचार भइरहेको छ। उनीहरू पाल्पाको रैनादेवी छहरा गाउँपालिका–८ तथा अर्घाखाँचीको पाणिनी गाउँपालिका–२ का रहेका छन्।
यस्तै, जिल्ला अस्पताल सन्धिखर्क र छायाँ अस्पतालमा उपचार गरिएका केही घाइते उपचारपछि डिस्चार्ज भएका छन् भने एक जना घाइतेलाई थप उपचारका लागि लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल, बुटवल रिफर गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।
घाइते युवाहरूलाई अस्पतालमा भेटेर घटनाको अवस्था तथा उनीहरूले भोगेको परिस्थितिबारे जानकारी लिएपछि परिवारजनले घटनाको सुरुआतदेखि कुटपिट भएको अवस्था र त्यसमा संलग्न व्यक्तिहरूको भूमिकासम्म निष्पक्ष रूपमा अनुसन्धान गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
उपचाररत घाइतेहरूले सुनाएका घटनाका विवरण गम्भीर र पीडादायी रहेको परिवारजनको भनाइ छ। त्यसैले घटना कसरी सुरु भयो, विवादको वास्तविक कारण के थियो, कुटपिटमा को–को संलग्न थिए र प्रत्येक व्यक्तिको भूमिका के थियो भन्ने विषय प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान गरी सार्वजनिक गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।
उनीहरूले कुनै पक्षको दबाब, प्रभाव वा पहुँचका आधारमा अनुसन्धान कमजोर हुन नहुने बताएका छन्।
घटनामा जोसुकै व्यक्ति संलग्न भए पनि प्रमाणका आधारमा पहिचान गरी कानुनअनुसार कारबाही हुनुपर्ने र कुनै पनि प्रभावका कारण दोषी उम्कन नपाउने वातावरण सुनिश्चित गर्नुपर्ने परिवारजनको जोड छ।
घटनाबारे प्रहरीको प्रारम्भिक विवरणमा मादक पदार्थ सेवन गरेको विषय उल्लेख भए पनि परिवारजनले त्यसलाई घटनाको सम्पूर्ण व्याख्याका रूपमा नलिई कुटपिटको वास्तविक प्रकृति र त्यसबाट भएको क्षतिको समेत निष्पक्ष मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने बताएका छन्।
पाल्पाबाट कामको सिलसिलामा अर्घाखाँची आएका श्रमिकहरू गम्भीर रूपमा घाइते भएको अवस्थामा घटनालाई सामान्य विवादका रूपमा मात्र प्रस्तुत गर्दा पीडितको आवाज ओझेलमा पर्न सक्ने उनीहरूको चिन्ता छ।
यद्यपि घटनाको वास्तविकता अनुसन्धानबाट पुष्टि हुन बाँकी रहेकाले कुनै पक्षलाई दोषी ठहर गर्नु वा आरोपलाई अन्तिम सत्यका रूपमा प्रस्तुत गर्नु भन्दा प्रमाण, प्रत्यक्षदर्शीको बयान, चिकित्सकीय विवरण र अन्य उपलब्ध प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान अघि बढाउनु आवश्यक देखिन्छ।
परिवारजनले घटनालाई कुनै राजनीतिक, व्यक्तिगत वा अन्य प्रभावका आधारमा हेर्न नहुने बताएका छन्। पीडितको अवस्था, उपलब्ध प्रमाण र घटनाको वास्तविकताका आधारमा मात्र अनुसन्धान अघि बढ्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।
घटनामा संलग्न भएको प्रमाणित हुने जोसुकै व्यक्तिमाथि पनि कानुनअनुसार कारबाही हुनुपर्ने र धन, पहुँच, पद, शक्ति वा सामाजिक प्रभावका कारण अनुसन्धान प्रभावित हुने अवस्था आउन नहुने परिवारजनको भनाइ छ।
उनीहरूले दोषीलाई बचाउने वा घटनालाई ओझेलमा पार्ने कुनै प्रयास भए त्यसले पीडितमाथि थप अन्याय हुने भन्दै सम्बन्धित निकायलाई सचेत गराएका छन्।
दोषी को हो भन्ने कुरा अनुसन्धानले निर्धारण गरोस्, तर दोषी प्रमाणित हुने व्यक्तिले कुनै प्रभावका कारण उन्मुक्ति नपाओस् भन्ने परिवारको स्पष्ट माग छ।
घाइतेमध्ये अधिकांश युवा कामको सिलसिलामा लात्तेबाँजमा बसेर काठको काम गर्दै आएका रहेको बुझिएको छ। सोही क्रममा स्थानीय व्यक्ति तथा अन्य कामदारबीच विवाद भएपछि कुटपिट भएको बताइएको छ।
परिवारजनले भने प्रमाणको संरक्षण, प्रत्यक्षदर्शीको बयान, घाइतेको बयान तथा उपलब्ध अन्य प्रमाणलाई गम्भीरतापूर्वक लिएर अनुसन्धान अघि बढाउन माग गरेका छन्।
घटनापछि घाइतेहरूलाई भूमिकास्थानबाट ट्र्याक्टरको ट्रालीमा राखेर जिल्ला सदरमुकाम सन्धिखर्क ल्याइएको र बुटवल पठाइएको परिवारजनले बताएका छन्।
घाइतेको उपचारमा आवश्यक सहयोग, स्वास्थ्य अवस्थाको निरन्तर निगरानी तथा घटनाका कारण परेको मानसिक र आर्थिक असरसमेत सम्बोधन गर्नुपर्ने परिवारजनको माग छ।
उनीहरूले घाइतेको उपचार र न्यायको प्रक्रियालाई छुट्टाछुट्टै नभई पीडितमैत्री ढंगले अघि बढाउन सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेका छन्।
घटनाबारे जिल्ला प्रहरी कार्यालय अर्घाखाँचीले थप अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।
परिवारजनले प्रहरी अनुसन्धानप्रति सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै घटनाको अनुसन्धान निष्पक्ष, पारदर्शी, तथ्य र प्रमाणमा आधारित तथा कुनै पनि बाह्य दबाब र प्रभावबाट मुक्त हुनुपर्ने बताएका छन्।
उनीहरूको स्पष्ट माग छ—घटनाको सत्यतथ्य बाहिर आओस्, संलग्न व्यक्तिको भूमिका प्रमाणित होस्, दोषी देखिए कानुनअनुसार कडा कारबाही होस् र निर्दोष व्यक्ति अनावश्यक रूपमा नफसून्।
लात्तेबाँजको घटनाले पीडितको उपचारसँगै कानुनको शासन, निष्पक्ष अनुसन्धान, श्रमिकको सुरक्षा र नागरिकको सुरक्षासम्बन्धी गम्भीर प्रश्नसमेत उठाएको छ। अब अनुसन्धानले घटनाको वास्तविकता कति छिटो र कति पारदर्शी रूपमा बाहिर ल्याउँछ भन्ने विषय महत्वपूर्ण बनेको छ।
अन्य समाचारहरु
