कार्तिक २२ गते, २०८३ मा प्रकाशित
काठमाडौं, २१ कात्तिक। एप्पलसँग दशौं हजार शब्द र वाक्यांशहरूको एक अज्ञात बहुभाषी प्रतिबन्धित सूची (ब्ल्याकलिस्ट) छ, जसलाई यसको आईओएस किबोर्डले स्वतः पूर्ण (ऑटो-कम्प्लिट) वा स्वाइप-टाइप गर्दैन भनी एक अनुसन्धानकर्ताले शुक्रबार बताएका छन्।
यो सूची पूर्ण प्रतिबन्ध भने होइन; आईफोन प्रयोगकर्ताहरूले इमेल र सन्देशहरू लेख्दा आफूलाई मनपर्ने कुरा टाइप गर्न अझै पनि स्वतन्त्र छन्। तर, सूचीमा रहेका शब्दहरू धेरैजसो अवस्थामा स्वतः पूर्ण वा स्वाइप-टाइपिङमार्फत प्रयोगकर्ताहरूलाई सुझावका रूपमा आउने छैनन्। यसले एप्पलले आफ्ना उपकरणहरूलाई आपत्तिजनक वा राजनीतिक रूपमा संवेदनशील सुझावहरू दिनबाट रोक्न र प्रयोगकर्ताले के भन्न खोजिरहेका छन् भन्ने अनुमान गर्ने बीचको सन्तुलन कसरी मिलाउँछ भन्ने कुरालाई उजागर गर्छ।
विश्वभर करोडौं मानिसहरूले आईफोन प्रयोग गर्ने हुनाले एप्पलको किबोर्डले कुन शब्दहरू सुझाव दिन्छ भन्ने छनोटले उनीहरूको संवादको शैलीलाई चुपचाप आकार दिन सक्छ। एप्पलले यो सूची कहिल्यै सार्वजनिक रूपमा खुलासा नगरेको अनुसन्धानकर्ताले बताएका छन्।
हालै यो सूची पत्ता लगाउने स्वतन्त्र अनुसन्धानकर्ता डेरिक काउफम्यानका अनुसार फ्ल्याग गरिएका शब्दहरू र वाक्यांशहरू अत्यधिक अश्लील, आपत्तिजनक वा लागुऔषध, यौन तथा हिंसासँग सम्बन्धित छन्। तर, केही वाक्यांशहरू राजनीतिक रूपमा मात्र पनि संवेदनशील छन्, जस्तै “तानाशाह ट्रम्प” र “निदाहाेरो जो बाइडेन” (वा निद्रा लागेको जो)।
एप्पलले इमेलमार्फत काउफम्यानको निष्कर्षमा प्रत्यक्ष टिप्पणी गरेको छैन, जसमा यसको सूचीको आकार, संरचना वा निश्चित राजनीतिक शब्दहरू फ्ल्याग गर्नुको कारणहरू खुल्न सक्थे। यद्यपि, कम्पनीले आईफोन प्रयोगकर्ताहरूसँग सधैं आफूले चाहेका शब्द वा वाक्यांशहरू टाइप गर्ने विकल्प हुने र उनीहरूले चाहेमा भविष्यसूचक पाठ (प्रिडिक्टिभ टेक्स्ट) का सुझावहरूलाई सजिलै ओभरराइड गर्न सक्ने बताएको छ।
एप्पलले आफ्नो किबोर्ड अनुपयुक्त वा आपत्तिजनक हुन सक्ने सुझावहरू दिनबाट जोगाउन यसरी डिजाइन गरिएको जनाएको छ।
काउफम्यानका अनुसार आईओएसको भविष्यवाणी गर्ने पाठ सुविधाहरूबाट हटाइएका अन्य वाक्यांशहरूमा “दक्षिणपन्थी षड्यन्त्र” का साथै “तिब्बती स्वतन्त्रता” र “संयुक्त आयरल्याण्ड” पनि समावेश छन्।
गैर-अंग्रेजी भाषाहरूमा पनि यस किसिमका प्रतिबन्धित शब्द वा वाक्यांशहरू छन्। उदाहरणका लागि, हिन्दीमा, किबोर्डले प्रयोगकर्ताहरूलाई भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र उनका प्रमुख प्रतिद्वन्द्वी राहुल गान्धीमाथि व्यङ्ग्य गर्ने वाक्यांशहरू, जस्तै “मोदी घमण्डी हुन्” वा “राहुल पप्पु हुन्”— स्वाइप-टाइप गर्न अनुमति दिँदैन।
त्यस्तै, फ्रान्सेली भाषीहरूले “आप्रवासन धेरै उच्च छ” भन्ने फ्रान्सेली वाक्यांश र हिब्रू भाषीहरूले “कब्जा गरिएका क्षेत्रहरू” स्वाइप-टाइप गर्न नसक्ने उनले बताए। “हरेक प्रमुख भाषामा यसको कुनै न कुनै संस्करण हुन्छ,” काउफम्यानले भने।
एप्पलले प्रयोगकर्ताहरूलाई गल्तीवश अश्लील सन्देश वा भड्काउने नाराहरू पठाउनबाट रोक्न खोजेको कुरा बुझ्न सकिने काउफम्यानको भनाइ छ। तर, एप्पलले यो सुविधा लागू गर्ने क्रममा केही विसंगतिहरू पनि देखिएका छन्। उदाहरणका लागि, “रिड स्मट” (अश्लील साहित्य पढ्नु) स्वाइप-टाइप गर्न सकिन्छ, तर “रिड गे स्मट” सकिँदैन।
“यो सेन्सरशिपको एकदमै हल्का रूप हो,” काउफम्यानले भने, “तर एप्पलले सञ्चालन गरिरहेको विशाल स्तरमा, ठूलो प्रभाव पार्न एउटा हल्का स्पर्श मात्र पर्याप्त हुन्छ।”
अन्य समाचारहरु
