राप्ती खबर (डायरी)

 सि.टि.पोख्रेल, प्युठान ।।

दाङको जनसंख्या ५ लाख ५२ हजार ५ सय ८३

२०६८ सालको जनगणना अनुसार दाङ जिल्लाको जनसंख्या साढे ५ लाख भन्दा बढि रहेको एक तथ्याङकले देखाएको छ । जिल्ला तथ्याङक कार्यालय दाङले आज घोराहीमा एक कार्यक्रमको आयोजना गरि २०६८ सालको कुल जनसंख्या ५ लाख ५२ हजार ५ सय ८३ रहेको जानकारि दिएको हो ।

जसमध्य २ लाख ६१ हजार ५९ जना पुरुष र २ लाख ९१ हजार ५ सय २४ जना महीला रहेका छन् । यसरी महिलाको जनसंख्या पुरुष भन्दा ३० हजार ४ सय ६५ ले बढी देखिएको छ । दाङका निमित्त स्थानीय बिकास अधिकारी विष्णुप्रसाद ढुङगानाको अध्यक्षता एवं प्रमुख जिल्ला अधिकारी रविलाल पन्थको प्रमुख आतिथ्य र जिल्ला शिक्षा अधिकारी जितबहादुर शाहको बिशिष्ट आतिथ्यमा भएको कार्यक्रममा जिल्ला तथ्याङक अधीकृत लक्ष्मण कडेँलले जिल्लाको जनगणनाको बारेमा जानकारी गराउनुभएको हो ।

तथ्याङक अनुसार जातीगत आधारमा सबै भन्दा बढि थारु जातीको जनसंख्या बढि रहेको छ । जिल्लामा थारुको १ लाख ६३ हजार १ सय १६, क्षेत्रिको १ लाख ३७ हजार ६ सय ७२, मगरको १ लाख ३७ हजार ६ सय ७२ रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । यस्तै दाङमा ७ हजार ५ सय ९६ जनाले बहुबिबाह गरेको तथ्याङकमा उल्लेख गरिएको छ ।

जिल्लामा १० देखि १४ बर्ष उमेर समुहको जनसंख्या सबैभन्दा बढि पुरुषको ३९ हजार ४९ र महिलाको ३८ हजार ३ सय ८७ रहको तथ्याङक अधिकृत कडेँलले जानकारि दिनुभयो । त्यस्तै दाङको साक्षरता प्रतिशत ७०.३२ रहेको छ । दाङ १० बर्षको अन्तरालमा ९० हजार २ सय ३ जनाका दरले जनसंख्या बढेको देखिएको छ ।

कार्यक्रममा दाङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रविलाल पन्थले जनसंख्याको तथ्याङक संकलनले राज्यलाई निति बनाउन सहज हुने बताउनुभयो । साथै उहाँले यस्ता तथ्याङक संकलनले राज्यले प्रदान गर्ने सेवा सुबिधा र बिकास निर्माणका योजनाहरु तर्जुमा गर्दा उक्त आँकडाको भुमिका उल्लेखनिय हुने बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार प्रतिकेजि एक हजार रुपैँयामा बिउ बिक्री हुने न्यु ब्रोडा नमक गाजर १० क्वीन्टर बराबरको क्षति भएको छ । त्यस्तैबिउ उत्पादनको लागि खेत गरिएको मारफा रायो २५ प्रपितशत, टोकोनासी मूला ४० प्रतिशत क्षति गरेको छ । २ दशक अघिदेखि गाबिसमा यी खेति गरिँदै आएको र खेतीबाट प्रति घरले बार्षिक २ लाखसम्म  आम्दानी गर्दै आएको सचिब खत्रीले बताउनुभयो ।

यस बर्ष प्रतिब्यक्ति कम्तीमा ४० हजारको दरले घाटा लागेको छ । त्यस्तै लगातारको बर्षाका कारण गाबिसको वडा नं ५ झ्याममा ३ वटा घर भत्किएका छन् । तर मानबीय क्षेति भने भएको छैन । गल्ला र बिषादी राखिएको घर भत्किएको बताईएको छ ।

 
महिलाहरुलाई आर्थिक रुपमा सबल बनाउनु पर्ने

सल्यानको खलंगामा आयोजित एक  कार्यक्रममा बोल्ने वक्ताहरुले महिलाहरुलाई आर्थिक
रुपमा सबल बनाउनु पर्नेमा जोड दिएका छन् । शारदा मिडिया संगम सल्यानले आयोजना गरेको एक महिलाहरुको समस्या र समाधान विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रमका वक्ताहरुले महिलाहरुमा पैत्रिक सम्पत्तिमा अधिकार नहुँदा अपमानित हुनु परेकाले आर्थिकरुपमा उनीहरुलाई सबल बनाउनु परेको उनीहरुको भनाइ छ ।

दाङमा आज बिषालु च्याउको तरकारी खाँदा ३ जना बिरामी भएका छन् ।

देउखुरीको गोबडिहा गाबिस ८ निबासी १२ बर्षिय सुदिप अधिकारी, ८ बर्षिया शिला अधिकारी र ६ बर्षिय सिमस अधिकारी बिषालु च्याउको तरकारी खादा बिरामी पर्नुभएको हो ।

बेहोस रहेका तीनै जनाको राप्ती उपक्षेत्रिय अस्पताल घोराहीमा उपचार भैरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय दाङले जानकारी दिएको छ ।

मग्मामा सिंचाई मर्मत भएछ त

रुकुम मग्मा गाविसको वडानम्बर १ र २ मा रहेको दहखोला सिंचाई नहरको मर्मत गरिएको छ । २५ वर्ष अघि निर्माण गरिएको नहर जिर्ण बनेपछि रुकुमेली समाज विकास केन्द्र रुकुमको आर्थिक सहयोगमा नहर मर्मत गरिएको हो ।

संस्थाको १ लाख १८ हजार र ३० हजार बराबरको जनश्रमदान गरी ९४ मिटर नहर मर्मत गरिएको उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष धनबहादुर कुसारीले जानकारी दिनुभयो ।दुई वटा वडामा गरी करिब २ सय घरधुरी प्रयोग गर्ने सिंचाई मर्मत गरेपछि धान रोपाईको काममा सहज हुने बताइएको छ ।

बाढी पीडित क्षेत्रमा तत्काल राहत र उद्धारका लागि सरकारको निर्देशन, मृतकका परिवारलाई ४० हजार दिइने

सरकारले बाढी पहिरोमा परी ज्यान गुमाएकाहरूको पीडित परिवारलाई ४० हजार रुपैयाँका दरले आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने भएको छ । आज बिहान बसेको विपत व्यवस्थापन समितिको बैठकले राहत र उद्धारको कामलाई पहिलो प्राथमिकता दिएर काम गर्ने निर्णय गरेको छ । बैठकबारे सन्चारकर्मीलाई जानकारी गराउनुहुँदै गृहमन्त्री माधवप्रसाद घिमिरेले अहिलेसम्म १८ जनाको मृत्यु भएको, २५ जना बेपत्ता भएको र ११ जिल्लामा बाढी पहिरोको प्रत्यक्ष असर देखिएको बताउनुभयो ।

गृहमन्त्री घिमिरले बाढी पहिरोबाट निजी तथा सार्वजनिक सम्पत्तिको व्यापक क्षति भएको घटनाप्रति सरकार अत्यन्तै संवेदनशील र गम्भीर रहेको बताउँदै राहतको कामलाई प्राथमिकताका साथ अगाडि बढाउने बताउनुभयो । यसैगरी बैठकले १९ करोडको प्रधानमन्त्री राहत कोषलाई बढाएर ४० करोड रुपैयाँको र गृह मन्त्रालय अन्तर्गतको दैवी प्रकोप राहत कोषलाई &#