रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार तीन वैज्ञानिकलाई प्रदान

काठमाडौं । सन् २०२६ को रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार हेनरी बी. कागान (फ्रान्स), केन्सो सोआई (जापान) र टोमस बी. कागानलाई प्रदान गरिएको छ ।

उनीहरूलाई असममित जैविक संश्लेषणमा गैररेखीय प्रभाव र स्वउत्प्रेरणाको खोजका लागि पुरस्कार प्रदान गरिएको हो ।

कागान र सोआईले रासायनिक प्रतिक्रियाबाट एकअर्काका ऐना प्रतिबिम्बजस्ता अणुमध्ये एउटालाई मात्र कसरी उत्पादन गर्न सकिन्छ भन्ने लामो समयदेखिको रहस्य समाधान गर्न महत्वपूर्ण योगदान दिएका थिए ।

कागानले सन् १९८६ मा रासायनिक प्रतिक्रियालाई नियन्त्रण गर्ने नयाँ विधि विकास गरेका थिए भने सोआईले सन् १९९५ मा समरूपी संरचना उत्पादन गर्न सक्ने पहिलो रासायनिक प्रतिक्रियाको अवधारणा प्रस्तुत गरेका थिए । सन् २००३ मा उनले दुई सम्भावित ऐना प्रतिबिम्बमध्ये एउटामात्र बन्ने प्रतिक्रिया सफलतापूर्वक प्रदर्शन गरेका थिए ।

उनीहरूको खोज विशेषगरी औषधि निर्माणका लागि आवश्यक रासायनिक प्रतिक्रिया विकास गर्न महत्वपूर्ण मानिएको छ ।