आषाढ़ ५ गते, २०८२ मा प्रकाशित
काठमाडौँ । विश्वका सबैभन्दा धनी व्यवसायी एलन मस्कको स्टारशिप-३६ रकेट टेक्सासको स्टारबेस परीक्षण स्थलमा अचानक विस्फोट भएको छ । यसको ज्वाला र धुवाँ टाढा-टाढासम्म देखिन्थ्यो ।
जुन २९ मा स्टारशिपको १०औं परीक्षण उडान अघि रकेटको दोस्रो स्थिर अग्नि परीक्षण चलिरहेको बेला विस्फोट भएको थियो । यस परीक्षणमा, रकेटलाई जमिनमा राखिएको थियो र यसको इन्जिन सुरु गरिएको थियो, ताकि प्रक्षेपण अघि सबै कुरा जाँच गर्न सकियोस् ।
परीक्षण सुरु हुनुभन्दा ठीक अघि, रकेटको माथिल्लो भागमा अचानक विस्फोट भयो, जहाँ इन्धन ट्याङ्कीहरू हुने गर्दछन् । केही समयमै, सम्पूर्ण रकेट आगोको गोलामा परिणत भयो । वरपरका क्षेत्रहरूमा बस्ने मानिसहरूले शक्तिशाली विस्फोटका कारण उनीहरूका घरका झ्यालहरू हल्लिएको बताए ।
यस विस्फोटको भिडियोमा रकेटको नाक अर्थात् माथिल्लो भागबाट अचानक आगो निस्कने देखिन्छ र त्यसपछि सम्पूर्ण रकेट नै ठूलो आवाजमा विस्फोट हुन्छ ।
स्पेसएक्सले यस दुर्घटनापछि एक विज्ञप्ति जारी गर्दै परीक्षण स्थल वरिपरि पहिले नै पूर्ण सुरक्षा व्यवस्था गरिएको बताएको छ । सबै कर्मचारीहरू सुरक्षित रहेको र वरपरका क्षेत्रहरूमा बस्ने मानिसहरूलाई कुनै हानि नभएको बताएको छ । कम्पनीले मानिसहरूलाई परीक्षण स्थल नजिक नजान अपील गरेको छ ।
क्यामरून काउन्टी शेरिफको कार्यालय र स्थानीय प्रहरीले पनि कोही घाइते नभएको पुष्टि गरेको छ। अग्निशमन विभागका टोलीहरू तुरुन्तै घटनास्थलमा पुगे र आगो नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्न थालेका थिए । तर रकेट र परीक्षण स्थलमा भएको क्षति यति धेरै छ कि स्पेसएक्सले अब आफ्नो १०औं परीक्षण उडानको योजना पुन: काम गर्नुपर्ने देखिन्छ ।
यो परीक्षण नासा स्पेसफ्लाइट युट्युब च्यानलमा प्रत्यक्ष देखाइँदै थियो। यस क्रममा, कमेन्टरीले इन्धन लोडिङ प्रक्रिया सुरु भएको लगभग ३० मिनेट पछि विस्फोट भएको बताएको छ । स्थिर अग्नि परीक्षणको क्रममा, रकेटको इन्जिन प्रक्षेपण माउन्टमा जोडिएको बेला सुरु हुन्छ । परीक्षणमा, रकेटको छ वटा र्याप्टर इन्जिनहरू एकैसाथ सुरु गर्नुपर्ने थियो ।
यस वर्ष स्टारशिप परीक्षणमा लगातार असफलताहरू भएका छन्। सातौं, आठौं र नवौं परीक्षण उडानहरूमा पनि, रकेट या त उडानको क्रममा विस्फोट भयो वा नियन्त्रण गुमायो र दुर्घटनाग्रस्त भयो ।
स्पेसएक्सको स्टारशिप संसारको सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा शक्तिशाली रकेट प्रणाली हो, जुन मानिसहरूलाई चन्द्रमा र मंगल ग्रहमा लैजान निर्माण गरिँदैछ ।
मस्कले स्टारशिप मार्फत, मानिसहरूले एक दिन मंगल ग्रहमा उपनिवेश निर्माण गर्न सक्षम हुने बताउदै आएका छन् । यो रकेट पूर्ण रूपमा पुन: प्रयोज्य छ, अर्थात्, यसलाई बारम्बार प्रयोग गर्न सकिने रकेट हो ।
यो दुर्घटनाले स्पेसएक्सको कठिनाइहरूलाई अझ बढाएको छ । कम्पनीले जुन २९ मा १०औं परीक्षण उडानलाई लक्षित गरेको थियो, तर अब यसको समयरेखा पूर्ण रूपमा अनिश्चित भएको छ । स्पेसएक्सका इन्जिनियरहरूले अब गल्ती कहाँ भयो भनेर बुझ्न डेटाको जाँच गरिरहेका छन् । प्रारम्भिक अनुमानहरूले इन्धन ट्याङ्की प्रणालीमा त्रुटि रहेको अनुमान गरिएको छ ।
यद्यपी मस्क र उनको कम्पनी स्पेसएक्सको मनोवृत्ति सधैं ‘हरेक असफलताबाट सिक्ने’ रहेको छ । मस्कले पहिले नै भनेका छन्, स्टारशिप जस्तो जटिल परियोजनामा असफलता स्वाभाविक हो र प्रत्येक परीक्षणले कम्पनीलाई आफ्नो लक्ष्यको नजिक पुर्याउँछ । यस्तो अवस्थामा, यो दुर्घटना पछि पनि, स्पेसएक्स टोलीले चाँडै अर्को परीक्षणको लागि तयारी सुरु गर्नेछ ।
स्टारशिप अन्तरिक्षयान (माथिल्लो भाग) र सुपर हेभी बूस्टर (तल्लो भाग) लाई सामूहिक रूपमा ‘स्टारशिप’ भनिन्छ । यो रकेट स्पेसएक्सले बनाएको हो । यस गाडीको उचाइ ४०३ फिट छ ।
अन्य समाचारहरु
