आषाढ़ २८ गते, २०८२ मा प्रकाशित
काठमाडौँ । गत महिना भएको एयर इन्डियाको विमान दुर्घटनाको प्रारम्भिक अनुसन्धान प्रतिवेदन बाहिर आएको छ । यो प्रतिवेदनले विमान दुर्घटनाको मुख्य कारणहरूमाथि प्रकाश पारेको छ ।
यो प्रतिवेदन भारतको विमान दुर्घटना अनुसन्धान ब्यूरोले जारी गरेको छ । प्रतिवेदन अनुसार, विमानको इन्जिन बन्द गर्ने दुवै इन्धन नियन्त्रण स्विचहरू विमान उड्ने बित्तिकै ‘कट-अफ’ को स्थितिमा राखिएको थियो ।
ककपिटको आवाज रेकर्डिङमा, एक पाइलटले अर्कोलाई सोध्छन्- ‘कट-अफ’ किन गरेको ? जवाफमा, अर्को पाइलट भन्छन्- मैले गरेको होइन । रिपोर्टमा कुन आवाज कुन पाइलटको हो भन्ने कुरा स्पष्ट नभएको बताइएको छ ।
उडानको क्रममा, सह-पाइलटले विमान उडाइरहेका थिए, जबकि क्याप्टेनले निगरानी गरिरहेका थिए ।
एयर इन्डियाका प्रवक्ताले कम्पनीले अनुसन्धान एजेन्सीहरूलाई पूर्ण सहयोग गरिरहेको बताएका छन् । यस दुर्घटनामा कम्तिमा २६० जनाको मृत्यु भएको थियो । केवल एक यात्रु, ब्रिटिश नागरिक विश्वास कुमार रमेश, विमानको संरचनामा बनेको खुला भागबाट बाहिर निस्केर भाग्न सफल भएका थिए ।
१५ पृष्ठको प्रारम्भिक प्रतिवेदनले उडान भरेको केही सेकेन्डपछि एयर इन्डियाको विमानमा के भयो भनेर वर्णन गरेको छ ।
प्रतिवेदनका अनुसार, विमानले दिउँसो १:३८:४२ बजे १८० नटको अधिकतम रेकर्ड गरिएको वायुगति हासिल गर्यो र त्यसको केही समयपछि, इन्जिन १ र इन्जिन २ को इन्धन कट-अफ स्विचहरू एक-एक गरी रनबाट कट-अफ स्थितिमा सारियो, तिनीहरू बीच १ सेकेन्डको अन्तराल थियो ।
प्रश्नः हावामा के भयो ?
उत्तरः रिपोर्टले बताउँछ कि दुबै इन्जिनहरू टेकअफको केही सेकेन्ड पछि मध्य हावामा नै बन्द भए, इन्धन कटअफ स्विचहरू केवल एक सेकेन्डमा एक पछि अर्को कटअफमा गए। इन्जिनहरूमा इन्धन आपूर्ति रोकिएको थियो।
इन्जिन बन्द हुनेबित्तिकै राम एयर टर्बाइन (आरएटी) खोलिएको पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यो एक सानो प्रोपेलर जस्तै उपकरण हो। यो हावाको गतिमा घुम्छ र बिजुली र हाइड्रोलिक पावर उत्पन्न गर्दछ।
विशेष गरी जब विमानको मुख्य शक्ति काटिएको छ वा हाइड्रोलिक प्रणाली असफल हुन्छ। आरएटीले विमानलाई कम्तिमा थोरै नेभिगेसन र नियन्त्रण प्रणाली सञ्चालनमा राख्न मद्दत गर्छ
यसपछि, ककपिट भ्वाइस रेकर्डिङमा, एक पाइलटले अर्कोलाई उसले किन कट-अफ गर्यो भनेर सोधेको सुनिन्छ । दोस्रो पाइलटले आफुले नगरेको जवाफ दिन्छन् । लगभग १० सेकेन्ड पछि, इन्जिन १ को इन्धन कट-अफ स्विच ‘कट अफ’ बाट ‘रन’ मा सारियो । त्यसपछि चार सेकेन्ड पछि, इन्जिन २ को इन्धन कट-अफ स्विच पनि ‘कट अफ’ बाट ‘रन’ मा सारियो । समय अब १:३८:५६ थियो । नौ सेकेन्ड पछि, एक पाइलटले जमिनमा रहेका हवाई ट्राफिक नियन्त्रण अधिकारीहरूलाई ‘मेडे…मेडे…मेडे’ सन्देश पठाए । उनले कुनै प्रतिक्रिया पाएनन् र तुरुन्तै विमान दुर्घटना भयो ।
जब इन्जिनहरूले काम गर्न बन्द गरे, र्याम एयर टर्बाइन एउटा सानो प्रोपेलर जस्तो उपकरण आपतकालीन अवस्थामा हाइड्रोलिक पावर प्रदान गर्न स्वचालित रूपमा सक्रिय भयो ।
विमानस्थलबाट सीसीटीभी फुटेजले र्याम एयर टर्बाइन लिफ्ट अफ भएको केही समय पछि सक्रिय भएको देखाएको छ, किनकि विमान माथि उठ्न थाल्यो । उडान मार्गमा कुनै ठूलो चरा गतिविधि रिपोर्ट गरिएको थिएन । विमानस्थलको धावनमार्गको सिमाना पार गर्नुअघि नै विमानले उचाइ गुमाउन थाल्यो ।
एयर इन्डियाको उडानमा चढ्नुअघि, पाइलट र चालक दलको परीक्षण गरिएको थियो र उनीहरू परिक्षणमा विमान उडान गर्न फिट रहेका थिए । रिपोर्टका अनुसार, दुवै पाइलट मुम्बईका थिए र उडानको एक दिन अघि अहमदाबाद पुगेका थिए । उनीहरूले पर्याप्त आराम पाएका थिए । सबै पाइलट र चालक दलको स्थानीय समय अनुसार बिहान ६:२५ बजे ब्रेथ एनालाइजर परीक्षण पनि गरिएको थियो, जसमा उनीहरू ‘उडान सञ्चालन गर्न फिट’ पाइएको थियो ।
रिपोर्टका अनुसार, एयर इन्डियाको विमानमा इन्धन भर्न प्रयोग गरिएका ट्याङ्कहरूबाट लिइएका इन्धनका नमूनाहरू ‘सन्तोषजनक’ पाइएको छ ।
प्रतिवेदनमा यो पनि भनिएको छ कि एपीयु फिल्टर र बायाँ भागको रिफ्युल/जेटिसन भल्भबाट ‘धेरै थोरै मात्रामा इन्धन नमूनाहरू’ सङ्कलन गरिएको छ । प्रतिवेदन अनुसार, ‘यी नमूनाहरू प्रयोगशालामा परीक्षण गरिनेछ जुन यति थोरै मात्रामा पनि परीक्षण गर्न सक्षम छ ।’
यस प्रतिवेदनमा उल्लेखनीय कुरा के छ भने बोइङ ड्रीमलाइनर ७८७ वा विमानमा प्रयोग गरिएका इन्जिनहरूका सञ्चालकहरूका लागि अहिलेसम्म कुनै सल्लाह जारी गरिएको छैन ।
हाल, प्राविधिक गल्तीको सम्भावनालाई अस्वीकार गरिएको छ, तर हामीले थप जानकारीको लागि पर्खनु पर्नेछ किनकि यो केवल प्रारम्भिक प्रतिवेदन हो । यद्यपि, प्रतिवेदनमा केही कुराहरू आश्चर्यजनक छन् । विशेष गरी दुबै इन्धन नियन्त्रण स्विचहरू रन पोजिसनबाट कट-अफ पोजिसनमा सारिएको तथ्य ।
प्रारम्भिक प्रतिवेदनपछि पनि के यो प्राविधिक गल्ती थियो ? के यो सफ्टवेयरसँग सम्बन्धित समस्या थियो ? भने जस्ता धेरै प्रश्नहरूको उत्तर अझै स्पष्ट रुपमा आउन सकेको देखिदैन ।
अन्य समाचारहरु
